خرس قهوهای (Ursus arctos, Linnaeus, 1758)، گونهی چتر درگیر بحران تعارض در استان کرمانشاه
نویسندگان
1 دانشگاه ملایر، گروه محیط زیست
2 دانشجوی دکترای محیط زیست
3 هیئت علمی تمام وقت
doi
چکیده
خرس قهوهای (Ursus arctos) گونهای با دامنه پراکنش وسیع در استان کرمانشاه است و این مهم پیششرط بروز تعارض را به وجود آورده است. این مطالعه با هدف شناسایی زیستگاههای کلیدی خرس، نوسان آشیان اکولوژیک و پوشش زیستگاه مطلوب آن توسط مناطق حفاظتشده و شهرستانهای استان انجامگرفته است. در این راستا پس از پایشهای میدانی به مدت 3 سال (از سال 1395 تا 1398) نقاط حضور گونه شناسایی شدند. از 9 متغیر زیستگاهی در غالب متغیرهای اکولوژیک، توپوگرافی و انسانی برای بررسی زیستگاه بالقوه استفاده شد. مدلسازی توزیع با استفاده از الگوریتم آنتروپی بیشینه انجام گرفت. بررسی اهمیت متغیرها در مدلسازی به روش تحلیل جکنایف و اعتبار مدل نیز بهوسیله تابع ROC محاسبه گردید. کمی سازی پهنای آشیان اکولوژیک نیز با استفاده از متریکهای مربوطه در نرمافزار ENMTOOLS محاسبه گردید. بهمنظور محاسبه کمی مساحت زیستگاه از حد آستانه TSS استفاده شد. بر اساس نتایج، پوشش زیستگاه مطلوب گونه توسط مناطق حفاظتشده مناسب نیست و این ضعف در بخشهای جنوبی استان مشهود است؛ بهنحویکه مساحتی معادل 84/265842 هکتار از زیستگاه گونه در خارج از مرز مناطق حفاظتشده و مستعد تعارض با سایر کاربری/پوششهاست. در بین مناطق حفاظتشده استان، مناطق قلاجه و بوزین و مرخیل بیشترین پوشش را از زیستگاه اینگونه چتر داشتند. بر اساس نتایج، حدود نیمی از مساحت شهرستان پاوه معادل 68/46 درصد، مستعد حضور گونه بوده و کمترین احتمال پراکنش نیز در شهرستان قصر شیرین است. نتایج این مطالعه لزوم توجه بیشتر به پیوستگی و پوشش زیستگاه اینگونه در بخشهای جنوبی استان را بیشازپیش آشکار میکند.