بررسی تاثیر تجزیه سری زمانی در شبیه‌سازی تبخیر روزانه مبتنی بر جنگل تصادفی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه

3 استاد، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

4 استادیار، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.

doi
10.22034/idj.2025.546374.2627
چکیده

با توجه به اهمیت تبخیر از تشت در کشاورزی و منابع آب در اقلیم‎های مختلف و با توجه به تغییرات اقلیمی در سال‌‎های اخیر، در این مطالعه به بررسی تغییرات تبخیر از تشت و شبیه‌سازی آن با استفاده از تجزیه فرکانس در ایستگاه‎های تبخیرسنجی واقع در استان لرستان، غرب ایران پرداخته شده است. نتایج بررسی تغییرات مقادیر تبخیر از تشت در منطقه مورد مطالعه نشان داد که در ماه‌های سرد سال (اکتبر تا فوریه)، بیشتر ایستگاه‌ها روند کاهشی معناداری در تبخیر از تشت تجربه کرده‌اند، در حالی که در ماه‌های گرم‌تر مانند مارس و آوریل، روند افزایشی غالب بوده است. جهت شبیه‌سازی مقادیر تبخیر از تشت از مدل ترکیبی موجک-جنگل تصادفی استفاده شد. نتایج ارزیابی مدل یاد شده با معیارهای RMSE، NSE، WI و ضریب همبستگی نشان داد که این روش از دقت بالایی در فازهای آموزش و آزمایش برخوردار است. به‌ویژه، مدل توانست تغییرات فصلی و ناگهانی تبخیر را به‌خوبی شناسایی کند. اگرچه در برخی ایستگاه‌ها مانند پلدختر خطای نسبی بالاتری نسبت به سایر ایستگاه‌ها مشاهده شد، اما به طور متوسط (متوسط 8 ایستگاه مورد مطالعه) میزان خطای 23/2 mm/day و ضریب نش-ساتکلیف بیش از 8/0 و شاخص ویلموت بیش از 94 درصد در این مطالعه حاصل شد که با توجه به حدود اطمینان 95 درصد شبیه‌سازی و همچنین وایولین پلات ارائه شده، عملکرد مدل تلفیقی قابل قبول ارزیابی شد. نتایج کلی حاکی از آن است که ترکیب تبدیل موجک و مدل جنگل تصادفی می‌تواند به‌عنوان یک ابزار کارآمد در پیش‌بینی تبخیر از تشت مورد استفاده قرار گیرد.