بررسی خشکسالی هیدرولوژیک و آثار آن بر کشاورزی منطقه لنجان
نویسندگان
1 گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، اصفهان، ایران
2 گروه اقلیمشناسی دانشگاه اصفهان و مدرس مدعو دانشگاه پیام نور، اصفهان، ایران
doi
10.22108/sppl.2016.21633چکیده
پدیده خشکسالی ازجمله مخاطرات محیطی است که از دیرباز درخور توجه انسان بوده و از قرن 20، با نگاه علمی به آن توجه ویژهای شده است. این پدیده اقلیمی از نظر ویژگیهای خزندهبودن، مداومبودن، آثار تدریجی، اجتنابناپذیری و... از سایر پدیدهها و مخاطرات طبیعی متفاوت است. موقعیت جغرافیایی کشور ایران روی کمربند خشک کره زمین و بهویژه موقعیت منطقه مطالعهشده، شرایط را برای وقوع این پدیده مهیا کرده است. پژوهش حاضر با استفاده از شاخص ذخیره آب سطحی به بررسی و آشکارسازی خشکسالی هیدرولوژیک در سطح دشت لنجان میپردازد و آثار این پدیده را بر بخش کشاورزی ارزیابی میکند. روش تجزیه و تحلیل دادهها از نوع تحلیل روابط آماری است. نتایج نشان میدهند که در دوره مطالعهشده (1380 تا 1391)، شرایط خشکسالی با 42 درصد، بیشترین احتمال وقوع را دارد. نتایج محاسبه شاخص SWSI برای آشکارسازی خشکسالی نیز نشان میدهند که تنها دو سال نرمال در دوره زمانی بررسیشده وجود داشته است و سایر سالها دارای شرایط خشکسالی هیدرولوژیک بودهاند. نتایج آزمون من - کندال در روندیابی تغییرات محصولات کشاورزی نیز روند افزایشی میزان تولید و سطح زیرکشت محصولات باغی منطقه و روند کاهشی میزان عملکرد آنها را نشان میدهند. همچنین تولید، سطح زیرکشت و عملکرد محصولات زراعی منطقه روند کاهشی دارند. در میان محصولات زراعی، تنها میزان تولید و سطح زیرکشت برنج روند افزایشی دارد.
