اثربخشی طرحواره‌درمانی هیجانی بر پرخاشگری واکنشی و ناگویی هیجانی دانش‌آموزان دختر بدسرپرست

نویسندگان

1 گروه مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اهواز، ایران

2 گروه مشاوره، واحدمسجدسلیمان، دانشگاه آزاد اسلامی، مسجدسلیمان، ایران

3 مشاوره، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

doi
10.30476/smsj.2026.102355.1519
چکیده

مقدمه: رفتار پرخاشگرانه در دانش‌آموزان دختر بدسرپرست می‌تواند تاثیرات منفی زیادی بر رشد فردی، اجتماعی و هیجانی آن‌ها داشته باشد. این پژوهش با هدف اثربخشی طرحواره‌درمانی هیجانی بر پرخاشگری واکنشی و ناگویی هیجانی دانش‌آموزان دختر بدسرپرست انجام شد.مواد و روش‌ها: روش پژوهش کمی و به شیوه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری یک‌ماهه انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دختر بدسرپرست دوره متوسطه دوم شهر ماهشهر با مشکل پرخاشگری، در سال 1403-1402 بود. نمونه شامل ۳۰ نفر (۱۵ نفر گروه آزمایش و ۱۵ نفر گروه کنترل) بود که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسش‌نامه‌های پرخاشگری کنشی و واکنشی (راین و همکاران، ۲۰۰۶) و ناگویی هیجانی تورنتو (بگبی، 1994) بود. گروه آزمایش بسته طرحواره‌درمانی هیجانی (لیهی و همکاران 2015) را طی 10 جلسه 90 دقیقه‌ای دریافت کرد و گروه کنترل نیز در لیست انتظار قرار گرفت. داده‌ها به روش تحلیل واریانس با اندازه‌های مکرر و آزمون تعقیبی بون‌فرونی تحلیل شدند. محاسبات آماری به کمک نرم‌افزار آماری SPSS نسخه 26 انجام شدند. یافته‌ها: نتایج نشان‌داد طرحواره‌درمانی هیجانی منجر به کاهش معنی‌دار میانگین نمرات پرخاشگری واکنشی و ناگویی هیجانی دانش‌آموزان دختر بدسرپرست شده است (0/01>P). همچنین در مراحل پیگیری، اثر درمان طرحواره‌درمانی هیجانی بر پرخاشگری واکنشی و ناگویی هیجانی حفظ شده است (0/01>P). نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش از نقش اصلاح طرحواره‌های هیجانی در کاهش پرخاشگری واکنشی و ناگویی هیجانی دانش‌آموزان دختر پرخاشگر حمایت می‌کند.