تاثیر عوامل محیطی و انسانی بر الگوی توزیع ماهیان رودخانه کرج

نویسندگان

1 ایران، کرج، دانشکده محیط‌زیست، گروه محیط‌زیست دریایی

2 ایران، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، دانشکده منابع‌طبیعی و محیط‌زیست، گروه علوم محیط‌زیست

3 دانشگاه تهران

4 دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

هرچند مطالعات کافی در خصوص فراوانی، غنا و ترکیب گونه‌ای ماهیان آب شیرین در امتداد تغییرات ارتفاع در دسترس است ولی تأثیر عوامل انسانی ازجمله سد بر آن، به‌ندرت در نظر گرفته‌شده است. در این مطالعه تأثیر عوامل محیطی و انسانی بر الگوی فراوانی، غنا و تغییرات گونه‌ای ماهیان در راستای جریان‌های بالادست به پایین‌دست نیمرخ جنوبی منطقه حفاظت‌شده البرز مرکزی با استفاده از تجزیه‌وتحلیل کاهشی (RDA) و مدل‌های خطی تعمیم‌یافته (GLM) مورد آزمون قرار گرفت. رودخانه کرج تحت تأثیر عوامل فیزیکی، شیمیایی، ساختار زیستگاه و ترکیب گونه‌ای به سه زون تقسیم گردید. نتایج حاکی از آن است که متغیرهای شیمیایی می‌توانند در برخی شرایط ازجمله تغییرات اندک ساختار زیستگاه و متغیرهای فیزیکی با کاهش ارتفاع، مؤثرتر عمل نموده و توجیهی بر فراوانی، غنا و ترکیب گونه‌ها شوند. به‌طورمعمول در رودخانه‌هایی با آلودگی زیاد، عوامل شیمیایی می‌تواند توضیح مناسبی برای حضور و عدم حضور گونه‌ها باشند. اختلالات انسانی ازجمله سد با کاهش دمای آب خروجی و شکل‌گیری زیستگاه‌های همگن و ساده، موجب تغییر الگوهای توزیع مورد انتظار ماهیان با کاهش ارتفاع می‌شوند. بنابراین اجرای برنامه‌های حفاظتی برای ماهیان رودخانه کرج به‌ویژه در مناطق میانی که تحت تاثیر این تهدیدها است باید در اولویت قرار گیرد.