تحلیل راهبردی مدیریت منابع آب با تأکید بر همبست آب و غذا در استان خوزستان: از تحلیل وضعیت تا تدوین سیاست‌های پایدار

نویسندگان

1 . دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی محیط‌زیست، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 استادیار، ، گروه مهندسی محیط‌زیست، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

3 استادیار، ، گروه مهندسی محیط‌زیست، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

doi
چکیده

در سال‌های اخیر، بحران منابع آب و تهدیدات ناشی از آن بر امنیت غذایی، اهمیت به‌کارگیری رویکردهای یکپارچه در مدیریت منابع را دوچندان کرده است. این پژوهش باهدف تحلیل وضعیت منابع آب و کشاورزی استان خوزستان و ارائه راهبردهای مدیریتی مبتنی بر همبست آب و غذا، با استفاده از روش توصیفی–پیمایشی و ابزار تحلیل SWOT (نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدات) انجام شد. داده‌های تحقیق از طریق مطالعات کتابخانه‌ای، پرسش‌نامه‌های تخصصی و مصاحبه با خبرگان حوزه آب، کشاورزی و محیط‌زیست جمع‌آوری گردید. نتایج نشان داد که علی‌رغم برخورداری استان از ظرفیت‌های طبیعی و انسانی، چالش‌های مدیریتی، ساختاری و محیط‌زیستی جدی، امنیت آبی و غذایی را تهدید می‌کنند. براین‌اساس، مجموعه‌ای از راهبردهای مدیریتی، اقتصادی، فناوری، اجتماعی و زیست‌محیطی تدوین گردید که از جمله آن‌ها می‌توان به تقویت ساختارهای نهادی، اصلاح نظام قیمت‌گذاری آب، توسعه فناوری‌های نوین، به‌کارگیری منابع آب جایگزین، و ارتقای مشارکت عمومی اشاره کرد. این راهبردها باهدف ایجاد تعادل میان بهره‌برداری و حفاظت، تأمین امنیت آبی و غذایی و حرکت به‌سوی توسعه پایدار در استان خوزستان طراحی شده‌اند. یافته‌های پژوهش بر ضرورت تغییر رویکردهای سنتی به الگوهای همبست، میان‌رشته‌ای و مشارکتی در مدیریت منابع تأکید دارد.