فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آﮔﺎﻫﻲ از ﺗﻮزﻳﻊ ﻣﻜﺎﻧﻲ کیفیت خاک، از ﻣﻬﻢ­ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت در ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ­رﻳﺰی، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﻬﺮه­ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ خاک است. در این مطالعه، نمونه­های خاک سطحی (30-0 سانتی­متر) از 50 کشتزار (m 1650 × m 1650) در منطقه ساوجبلاغ استان البرز برداشت گردید و ویژگی­های فیزیکی، شیمیایی و زیستی خاک اندازه­گیری شد. کل متغیرهای مؤثر بر کیفیت خاک استخراج، و کمترین متغیرها با استفاده از روش تجزیه مؤلفه‌های اصلی (PCA) انتخاب شدند. معیارهای کیفیت خاک شامل کیفیت تجمعی وزنی (SQIw) و تجمعی ساده (SQIa) و شاخص کیفیت نمورو (NQI) با استفاده از کل ویژگی­ها (TDS) و کمترین ویژگی­ها (MDS) تعیین شدند. تغییرات مکانی شاخص­های کیفیت با استفاده از روش زمین­آمار تحلیل و توزیع مکانی آنها با استفاده از روش کریجینگ معمولی تعیین شد. نتایج نشان داد که بهترین مدل برازش یافته برای شاخص­ NQI با استفاده از کمترین ویژگی­­ها مدل گوسی (93/0=R2)، و برای بقیه شاخص­ها با استفاده از کمترین ویژگی­­ها و کل ویژگی­­ها، مدل نمایی (99/0-79/0=R2) بود. همچنین، دامنه تغییرات مکانی برای شاخص­های SQIa،،SQIWوNQI به ترتیب 2/6-6 ، 65/3-7/2 و 2/7-5/4 کیلومتر بود. شاخص NQIبا استفاده از کل ویژگی­ها، دقت بالاتری بر اساس آماره­های R2 برابر با 85/0 و ریشه میانگین مربعات خطای نرمال شده (01/0=NRMSE) برای تهیه نقشه کیفیت خاک داشت. قسمت وسیعی از منطقه کیفیت بالا داشت (کلاس II) و مناطقی محدود کیفیت متوسط (کلاس III) و بسیار بالا (کلاس I) داشتند. شاخص­های کیفیت در منطقه وابستگی مکانی متوسطی داشتند (70/0-31/0). با توجه به پایین بودن ماده آلی و پایداری ساختمان خاک منطقه، با انتخاب روش مدیریتی مناسب مانند افزودن ماده آلی و سیستم خاک­ورزی حفاظتی، می­توان کیفیت خاک را بالا برد.