تأثیر سطوح و منابع مختلف نیتروژن و گوگرد بر عملکرد، غلظت عناصر غذایی و روغن کلزا (Brassica napus L.)

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تیریز، ایران

2 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات تغذیه گیاهی، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

doi
چکیده

  نیتروژن و گوگرد از جمله عناصری هستند که در رشد دانه­های روغنی به ویژه کلزا نقش مهمی دارند. این پژوهش برای بررسی اثر سطوح مختلف نیتروژن و گوگرد بر عملکرد و اجزای عملکرد، غلظت و عملکرد روغن و عناصر غذایی کلزا (Brassica napus L.) رقم اکاپی به­صورت آزمایش فاکتوریل و در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار و در دو سال به­صورت مزرعه­ای در همدان اجرا شد. فاکتور اول نیتروژن در دو سطح N1) 180کیلوگرم در هکتار، N2) 240 کیلوگرم در هکتار از منبع اوره و فاکتور دوم گوگرد در چهار سطح S0) بدون مصرف گوگرد S1) 200 کیلوگرم در هکتار از گوگرد پودری غنی‌شده با باکتری تیوباسیلوس به‌صورت 2 درصد وزنی گوگرد، S2) 100 کیلوگرم در هکتار از منبع سولفات آمونیوم، (S3 100 کیلوگرم در هکتار از منبع گچ بود. نتایج نشان داد که تأثیر نیتروژن مصرفی بر غلظت نیتروژن برگ و غلظت و جذب نیتروژن دانه در سطح احتمال یک درصد و بر گوگرد دانه در سطح احتمال پنج درصد معنادار و بر دیگر صفات، غیرمعنادار بود. اثر سطوح گوگرد مصرفی بر غلظت گوگرد برگ، عملکرد دانه و روغن و جذب نیتروژن و گوگرد دانه در سطح احتمال یک درصد و بر غلظت نیتروژن برگ و روغن دانه در سطح احتمال پنج درصد معنادار بود. بیشترین عملکرد دانه، عملکرد روغن دانه، جذب گوگرد و نیتروژن دانه و غلظت گوگرد برگ و غلظت روغن دانه به‌ترتیب به‌میزان 5069، 2135، 5/99 و 3/23 کیلوگرم در هکتار و 95/0 و 1/42 درصد از مصرف 200 کیلوگرم در هکتار گوگرد همراه با مایه تلقیح تیوباسیلوس به‌دست آمد. اثر متقابل نیتروژن و گوگرد مصرفی، فقط بر غلظت نیتروژن برگ و دانه معنادار بود. برای رشد مطلوب کلزا در خاک­های دارای ویژگی­های فیزیکوشیمیایی مشابه خاک استفاده شده در این تحقیق، کاربرد 180 کیلوگرم در هکتار نیتروژن همراه با 200 کیلوگرم در هکتار گوگرد غنی‌شده با باکتری تیوباسیلوس، توصیه می­گردد و مصرف تؤام این دو عنصر غذایی، باعث افزایش بیشتر عملکرد خواهد شد.