فناوری نانو در تشخیص، درمان و پیشگیری از عفونت‌های ویروسی

نویسندگان

1 کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز

2 گروه فارماکولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز

3 گروه علوم آزمایشگاهی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز

doi
10.30476/smsj.2026.106607.1629
چکیده

داروهای ضد ویروس فعلی با مشکلات متعددی مانند نیمه‌عمر کوتاه، حلالیت ضعیف در آب، عملکرد غیراختصاصی و عوارض جانبی فراوان همراه هستند. علاوه بر این، ظهور پدیده مقاومت دارویی و عدم پاسخ‌دهی کافی ویروس‌ها به داروهای ضد ویروس نیز از جمله مسائلی است که درمان عفونت‌های ویروسی را با چالش‌های زیادی روبه‌رو کرده است. مجموعه این عوامل سبب افزایش نیاز به استراتژی‌های نوین درمانی گردیده است. در این زمینه، فناوری نانو می‌تواند به‌عنوان یک راه حل نویدبخش مطرح شود. مطالعه مروری حاضر، بر اساس بررسی مقالات مرتبط با کاربرد فناوری نانو در پیشگیری، تشخیص و درمان بیماری‌های ویروسی که در فاصله بین سال‌های 2009 تا 2023 میلادی در مجلات علمی معتبر منتشر و در پایگاه‌های استنادی پابمد، گوگل اسکالر و وب آو ساینس نمایه شده‌اند، تدوین شده است. پژوهش‌های اخیر نشان داده‌اند که نانوحامل‌های دارویی، انتقال دارو به هدف مورد نظر را آسان نموده‌اند. نانو ذراتی مانند ذرات کوانتومی طلا، روی، پلاتین و پالادیوم باعث افزایش حساسیت و سرعت تشخیص ویروس‌ها شده‌اند. همچنین استفاده از نانو حامل‌های دارویی سبب رفع محدودیت‌های فیزیکوشیمیایی داروهای ضد ویروس، کاهش میزان سمیت و عوارض جانبی، افزایش عملکرد انتخابی (عدم تأثیر بر سلول‌های انسانی) و بهبود اثربخشی و فعالیت ضد ویروسی آن‌ها گردیده است.