فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پس از نیتروژن، فسفر پرکاربردترین عنصر برای رشد زایشی و رویشی گیاه بوده و در فرآیندهای زیستی جانداران کارایی ویژه دارد. هر چند فراوانی فسفر در خاک‌ها بالا بوده ولی ریخت‌فراهم آن برای گیاه بسیار ناچیز است. بنابراین بهره‌گیری از شیوه‌های زیستی برای افزایش زیست‌فراهمی آن بسیار سودمند است. در این پژوهش از 15 جدایه­ ‌‌قارچ‌های درون‌زی میکوریزمانند، برای افزایش گشایش فسفر از کانی فسفریت (پنج گرم بر لیتر) در دو کشتگاه بهبود یافته‌ پیکووسکایا با دو اندازه از خاستگاه کربن (گلوکز یک و هفت درصد) در چهار زمان و در سه تکرار استفاده شد. بررسی داده‌ها نشان داد که رهاسازی فسفر و کلسیم با کاهش pH کشتگاه آبکی همراه بوده و قارچ‌ها کارکرد بیش‌تری در کشتگاه دارای گلوکز هفت درصد داشته‌اند. هر 15 جدایه­ی قارچ­ها توان رهاسازی فسفر را داشته‌اند ولی بیش‌ترین اندازه رهاسازی فسفر به‌ترتیب با گونه‌هایAspergillus terreus ،Aspergillus calidoustus ، Alternaria consortialis و Alternaria botrytis در غلظت هفت درصد گلوکز به‌دست آمد که به‌ترتیب در روز سی‌ام نمونه‌برداری برابر 56/339، 19/334، 61/335 و 67/334 میلی‌گرم بر لیتر بود. هم‌چنین بیش‌ترین اندازه کلسیم آزادشده در کشتگاه با گلوکز هفت درصد در تیمارهای Aspergillus terreus و Aspergillus calidoustus به‌ترتیب 36/423 و 36/403 میلی ‌گرم بر لیتر به‌دست آمد. ولی بیش‌ترین رسانندگی الکتریکی در کشتگاه با هفت درصدگلوکز نیز در کشت Alternaria botrytis به‌دست آمد که در روز سی­ام برابر با 01/3 دسی‌زیمنس بر متر بود. در کشت همه قارچ‌ها اندازه‌ کلسیم محلول و رسانندگی الکتریکی کشتگاه در بازه 30 روزه روند افزایشی داشت. کم‌ترین اندازه فسفر درون هیف قارچ­ها در کشتگاه هفت درصد به‌ترتیب در تیمارهای consortialis Alternariaو GiberllathapsinaوAlternariabotrytis بود. این پژوهش نشان از شیوه‌های گوناگون قارچ­های کارای میکوریزمانند و درون‌زی در گشایش کانی­ها و افزایش زیست­فراهمی عناصر خوراکی گیاه در خاک داشته که می­توانند در ساخت کودهای زیستی استفاده شوند.