عوامل موثر بر قصد کشاورزان شهرستان شوشتر نسبت به تغییر روش کشت برنج از غرقابی به خشکه‏کاری

نویسندگان

1 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

2 دانشیار دانشکده مهندسی، دانشکده علوم و مهندسی، دانشگاه منچستر، انگلستان

3 دانشجوی دکتری آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی ومنابع طبیعی خوزستان،‌ملاثانی، ایران

doi
چکیده

خشکه‌کاری در کشت برنج یکی از روش‌های نوین مدیریت منابع آبی است که به‌ویژه در مناطق با کمبود آب، مورد توجه قرار گرفته است. در این روش، برخلاف روش سنتی غرقابی، برنج در شرایط خاک مرطوب اما بدون تجمع آب کشت می‌شود، که موجب کاهش مصرف آب و افزایش بهره‌وری منابع می‌شود. خشکه‌کاری نه تنها به بهبود ساختار خاک و تهویه بهتر ریشه‌ها کمک می‌کند، بلکه انتشار گازهای گلخانه‌ای مانند متان را که در روش غرقابی بسیار رایج است، به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد. این روش همچنین ریسک ابتلا به بیماری‌های مرتبط با رطوبت بالا را کاهش داده و نیاز به استفاده از سموم شیمیایی را کم‌تر می‌کند. با وجود این مزایا، این روش کمتر مورد استفاده کشاورزان قرار می‏گیرد. در این راستا این پژوهش با هدف کلی عوامل موثر بر قصد کشاورزان نسبت به تغییر روش کشت برنج از غرقابی به خشکه‏کاری انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه کشاورزان شهرستان شوشتر بود که از روش غرقابی اقدام به کشت برنج می‏کنند بود. ابزار اصلی تحلیل پرسشنامه‏ای بود که روایی آن توسط پانل متخصصان و پایایی آن توسط ضریب آلفای کرونباخ تایید شد. تجزیه و تحلیل داده‏ها در دو بخش توصیفی و استنباطی از نرم‏افزارهای SPSS و Smart Pls استفاده شد. نتایج نشان داد مدل اولیه و توسعه یافته رفتار برنامه‏ریزی شده توانست به ترتیب 6/50 و 2/69 درصد از واریانس قصد کشاورزان را در این زمینه تبیین ‏کند. به عبارت دیگر متغیرها نگرش،‌هنجار ذهنی، کنترل رفتار درک شده و مزایای درک شده از روش خشکه‏کاری اثر مثبت و معنی‏داری بر قصد کشاورزان به پذیرش این روش دارد. علاوه بر این، نتایج نشان داد که در هر دو مدل (اولیه و توسعه یافته) متغیر نگرش مهمترین عامل اثرگذار در این زمینه بود.