بررسی کارایی مدل پویایی سیستم در عملکرد مخزن سد زنوز با در نظر گرفتن سناریوهای تغییر اقلیم

نویسندگان

1 گروه مهندسی منابع آب، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 استادیار گروه عمران، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر- ایران

3 گروه مهندسی منابع آب، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه استانبول

doi
چکیده

در این مطالعه اثرات سناریوهای تغییر اقلیم با در نظر گرفتن شاخص‌های قابلیت اطمینان، آسیب‌پذیری، تاب‌آوری، پایداری و کمبود برای سد زنوز بررسی شده است. کوچک ‌مقیاس‌سازی برای سال‌های 2021 تا ۲۰۴۰ با استفاده از مدل گردش عمومی جو CanESM2 بر اساس سناریوهای مختلف اقلیمی و با استفاده از الگوریتم کرم شب‌تاب (FA) انجام شد. از مدل IHACRES برای شبیه‌سازی جریان ورودی به سد استفاده شد. همچنین، مدل جریان-ذخیره با استفاده از نرم‌افزار Vensim ایجاد شد. نتایج نشان داد که جریان ورودی به ترتیب 12، 30 و 32 درصد در سناریوهای RCP2.6، RCP4.5 و RCP8.5 کاهش می‌یابد. بهینه‌سازی الگوی کشت مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که در صورت اعمال الگوی کشت بهینه در سناریوهای مختلف اقلیمی، تأمین آب به ترتیب در 10، 4 و ۴ سال آینده دشوار نخواهد بود، اما پس ‌از آن، کمبود آب به‌تدریج ظاهر می‌شود. یافته‌ها نشان داد که اگرچه اجرای الگوی کشت بهینه پنج شاخص را در تمام بخش‌های مصرف آب بهبود می‌بخشد، اما مخزن سد قادر به پاسخگویی به تقاضاها در آینده نخواهد بود. بنابراین، اتخاذ سیاست‌ها و روش‌های عملی برای مدیریت منابع آب در تمام بخش‌ها ضروری است.