بررسی تاثیر عملیات آبخیزداری در کاهش سیلاب حوزه آبخیز دره مرید بافت
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان
2 کارشناس ارشد بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان، ایران
doi
10.22125/iwe.2018.101687چکیده
افزایش رو به رشد تلفات منابع آب و خاک موجود در عرصه حوزههای آبخیز در چند دهه اخیر در اثر بهرهبرداری غیر اصولی از منابع شدت فزایندهای یافته است. این موضوع سبب سیر قهقرایی حوزهها و افزایش نرخ تولید رسوب و کاهش عمر مفید مخازن سدها، موجب کاهش تولید و تلفات سرمایههای ملی کشور را فراهم نموده است. این تحقیق که در حوزه آبخیز دره مرید بافت انجام گرفت، در پی ارزیابی تأثیر عملیات آبخیزداری بر روی تغییر رفتار حوضه در کاهش سیلاب و سیلخیزی حوزه آبخیز یاد شده می باشد. روش کار بر اساس بررسی گزارش مطالعات انجام شده و مقایسه آن با پیشنهادات اجرایی و همچنین حجم عملیات اجرا شده انجام گرفت. در این مرحله ضمن انجام بررسیهای صحرایی و آگاهی از تعداد سازههای اجرا شده، وضعیت و مشخصات آنها مورد بررسی قرار گرفت. در مرحله بعد با استفاده از مدل ریاضی HEC-HMS نسبت به برآورد سیلاب با دوره بازگشتهای مختلف و همچنین رواناب متوسط سالانه اقدام گردید. با محاسبه حجم مخازن سازههای اجرا شده، قابلیت آنها در ذخیره رواناب و سیلابها و کاهش خطر سیلاب برای اراضی پایین دست مورد بررسی قرار گرفت. در مرحله بعد با استفاده از روشهای توصیفی و آماری نظیر همبستگی، ضمن تعیین میزان اثرگذاری عملیات انجام شده بر کاهش سیل خیزی حوضه، چشم انداز آینده آن مورد بررسی و ارزیابی قرارگرفت.
