فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 مقدمه: رفتارهای پرخطر از جمله عوامل تهدیدکننده سلامت نوجوانان هستند که درک سبب‌شناسی آن‌ها، در تدوین مداخلات پیشگیرانه برای کاهش آسیب ضروری است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش واسطه‌ای برآورد هزینه-فایده و جهت‌گیری آینده در رابطه بین هیجان‌خواهی و توانایی‌های شناختی با رفتارهای پرخطر منطقی و تکانشی انجام شد.مواد و روش‌ها: طرح پژوهش حاضر همبستگی و از نوع مدل‌سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش کلیه نوجوانان پسر شهرستان شیراز در سال 1402 بودند و 450 نفر که سابقه انجام رفتار پرخطر داشتند با روش در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های توانایی‌های شناختی، جهت‌گیری آینده، محاسبه‌گری، رفتار پرخطر منطقی و تکانشی و مقیاس هیجان‌خواهی گردآوری شد و با استفاده از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری و به‌وسیله نرم‌افزارهای آماری SPSS نسخه 26 و AMOS نسخه 26 تحلیل شد.یافته‌ها: یافته‌ها نشان‌دهنده همبستگی معنی‌دار تمامی متغیرهای پژوهش با یکدیگر بود (0/001>P). در مدل معادلات ساختاری توانایی‌های شناختی (P<0.001, T=-4.109) و برآورد هزینه-فایده (P<0.001, T=-5.714) اثر مستقیم منفی، و هیجان‌خواهی (P<0.05, T=2.118) اثر مستقیم مثبت بر رفتار پرخطر تکانشی داشتند. یافته‌های حاصل از مدل‌سازی معادلات ساختاری نشان داد که برآورد هزینه-فایده در رابطه بین هیجان‌خواهی (P<0.001, T=4.70) و توانایی‌های شناختی (P<0.001, T=-4.05) با رفتار پرخطر منطقی-تکانشی نقش واسطه‌ای دارد.نتیجه‌گیری: با توجه به شیوع بالای رفتارهای پرخطر در نوجوانی، می‌توان با در نظر گرفتن عواملی مثل توانایی‌های شناختی و برآورد هزینه-فایده در مداخلات معطوف به کاهش این رفتارها، فراوانی، شدت، همچنین تکانشی بودن آن‌ها را کاهش داد.