جنایت جنگی پزشکی؛ رهیافت های مفهومی و مصداقی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی مراغه، مراغه، ایران

2 دانشیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی ، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی مراغه، مراغه، ایران

doi
10.22054/jclr.2022.50880.2078
چکیده

چکیدهپدیدة جنگ همواره در طول تاریخ، به ‌عنوان واقعیّتی دردناک در زندگی بشر، سرشار از مصائب متعدّدی بوده و از این ‌رو جامعة جهانی با وضع مقرّرات حقوق بین‌الملل بشردوستانه، سعی در کاهش آثار مخرّب و زیان‌بار آن نموده است. در این ‌بین، افرادی از جمله پزشکان، در برخی مواقع و برخلاف وظایف حرفه‌ای و اصول اخلاقی و با سوءاستفاده از این وضعیّت مخاطره‌آمیز، ضمن نقض مقرّرات بین‌المللی و ضوابط بنیادین اخلاق حرفه‌ای پزشکی و با ابزارانگاری محبوسان جنگی تحت‌الحمایة مقرّرات حقوق بین‌الملل بشردوستانه، مبادرت به اقداماتی غیرانسانی از جمله آزمایش‌های زیست‌شناختی نامتعارف در خلال مخاصمات مسلّحانه نسبت به این افراد نموده و منجر به آسیب‌های شدید جسمی و روحی آنها می‌گردند، که علاوه بر تخدیش چهرة علم پزشکی، موجب تحقّق یکی از شنیع‌ترین جنایات بین‌المللی تحت عنوان «جنایات جنگی پزشکی» می‌شوند. هدف پژوهش حاضرْ تبیین و تحلیل این رهیافت مفهومی از پدیدة جنایت جنگی پزشکی و ارائة مصادیق آن از منظر مقرّرات بین‌المللی و تمایز آن از مفاهیم مشابه بوده است. بر پایة یافته‌های حاصل از این پژوهش، اصلاح مقرّرات بین‌المللی و تدوین قواعد خاص جهت توسعة حمایت از بزهدیدگان این طیف از جنایات بین‌المللی با توجّه به تحوّلات اجتماعی کنونی امری ضروری است.