فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مخازن آب زیرزمینی بر خلاف مخازن سطحی بی‌خطر و بدون هزینه نگهداری بوده و در صورتی‌که به‌طور صحیح مورد بهره‌برداری قرار گیرند می‌توانند مفیدترین منابع آبی محسوب شوند. نیترات یکی از شایع‌ترین و عمده‌ترین آلاینده‌های غیرمتمرکز منابع آبی است. به دلیل وفور فعالیت‌های کشاورزی در شهرستان-های اردبیل، نیر و نمین غلظت نیترات در منابع آبی این مناطق مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور تعداد 612 نمونه از 51 حلقه چاه آب آشامیدنی روستاهای منطقه به مدت یکسال نمونه برداری و جمع‌آوری صورت گرفت و در هرفصل سه تکرار نمونه برداری انجام شد. غلظت نیترات به روش اسپکتروفتومتری در آزمایشگاه شیمی خاک دانشگاه محقق اردبیل اندازه‌گیری شد تا بتوان تغییرات غلظت را در فصل‌های مختلف و با گذشت زمان تعیین نمود. تجزیه و تحلیل نتایج نمونه‌ها بعد از بررسی نرمال بودن داده‌ها در نرم افزار spss وارد نرم‌افزار ArcGIS شدند و با استفاده از روش زمین آمار وزن دهی عکس فاصله با داشتن حداقل خطا RMSEنسبت به روش‌های کریجینگ، تخمین‌گر عام، تابع شعاعی و تخمینگر موضعی درون‌یابی نیترات انجام شد. طی نتایج به‌دست آمده با معیار آب شرب، مقدار این یون در بخش‌هایی از منطقه مورد مطالعه بالاتر از حد استاندارد بوده، و از نظر زمانی نیز در فصل‌های مختلف متفاوت است. مقدار نیترات بیش‌تر از ppm 50 در فصل‌های بهار، تابستان، پائیز و زمستان به ترتیب بر حسب درصد دربرگیرنده‌ی مساحت منطقه 69/99، 88/98، 65/67 و 95/53 درصد است. به گونه‌ای که در فصل‌های کشت وکار کشاورزی بیش‌ترین میزان در حدود ppm481 و ppm 454 را دارد. علت این میزان نیترات در این منطقه به نظر می‌رسد، درصد بالایی از آلودگی حاصل فعالیت‌های شدید کشاورزی، استفاده-ی بیش از حد کودهای شیمیایی و حیوانی است. براساس اندازه‌گیری‌های صورت گرفته کیفیت آب شرب این منطقه مخصوصا در فصل‌های بهار و تابستان در حد استاندار نمی‌باشد.