فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

استخراج و بهره­برداری از ترکیبات نفتی و فرآورده­های آن، منجر به آلودگی خاک و محیط­زیست پیرامونی می­گردد. بنابراین، اصلاح خاک­های آلوده به مواد نفتی از اهمیت شایانی برخوردار است. در این پژوهش، تأثیرات زغال­زیستی باگاس نیشکر و زئوپلانت به­عنوان مواد اصلاح­کننده، بر برخی از ویژگی­های خاک­های آلوده به هیدروکربن­های نفتی در محدوده میدان نفتی اهواز بررسی گردید. برای این منظور، پس از بازدیدهای میدانی و نمونه­برداری به روش سیستماتیک کاملا تصادفی درون بلوک، نمونه­های خاک به گلدان­های 7 کیلوگرمی منتقل شد و تیمارهای آزمایشی در سطوح 2، 4 و 6 درصد وزنی به خاک افزوده شد. سپس رطوبت در سطح 25 و 50 درصد FC به خاک اعمال گردید و نمونه­ها به مدت 100 روز انکوباسیون شدند. پس از اتمام انکوباسیون، جرم ویژه ظاهری، تخلخل، ظرفیت نگهداشت رطوبت خاک، درصد کل هیدروکربن­های نفتی و مدت زمان نفوذ قطرات آب اندازه­گیری شد و در نهایت، کلاس آبگذری خاک تعیین گردید. همچنین، نمودار کروماتوگرافی تغییرات هیدروکربن­های نفتی توسط دستگاه GC ترسیم شد. بر اساس نمودار کروماتوگرافی، حدودا 50 درصد نرمال آلکان­ها را کربن C13-C20 تشکیل می­دهد. نتایج نشان می­دهد که افزودن زغال­زیستی باگاس نیشکر و زئوپلانت به خاک، منجر به کاهش جرم ویژه ظاهری، افزایش تخلخل کل، افزایش نفوذپذیری و افزایش نگهداشت رطوبت توسط خاک می­گردد. با افزایش سطح افزایشی تیمارها به خاک، میزان اثربخشی آنها نیز بیشتر شده است و در مجموع تیمار 6 درصد زغال­زیستی در سطح رطوبتی 25 درصد FC، از بیشترین اثربخشی برخوردار بود. کمترین جرم ویژه ظاهری و بیشترین تخلخل حاصله، مربوط به سطح 6 درصد زغال زیستی و در سطح 25 درصد FC می­باشد. همچنین، سطح 6 درصد زئوپلانت، مقدار PWP را از 8 درصد نمونه شاهد به حدود 16 درصد افزایش داده است. بدین ترتیب، استفاده از این تیمارها که در راستای اهداف مدیریت پایدار می­باشد، نقش بسزایی را در بهبود ویژگی­های فیزیکی خاک ایفاء می­نماید.