بررسی شکست سد خاکی شهرچای ارومیه ناشی از روگذری جریان و پهنهبندی سیلاب آن با استفاده از مدل دوبعدی CCHE2D
نویسندگان
1 مهندسی عمران-سازههای هیدرولیکی، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز
2 گروه مهندسی عمران، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز
3 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز
4 دکتری مهندسی عمران-ژئوتکنیک، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز
doi
چکیده
شکست سدها در اثر وقوع زلزله، بمباران، پدیده رگاب، روگذری جریان و یا وجود اشتباه در طراحی و اجرای پروژه محتمل بوده و میتواند خسارات جانی و مالی فراوانی در پاییندست آنها ایجاد نماید. بدین منظور در ابتدا با استفاده از مدل Breach هیدروگراف خروجی از ساختگاه سد شهرچای تحت سناریوی شکست فرضی روگذری جریان بهدست آمده و سپس با شبیهسازی دادههای یک مدل تجربی، میزان دقت مدل عددی دوبعدی CCHE2D با تعداد و شکل معینی از سلولهای میدان محاسباتی و نیز روش upwind در گسستهسازی معادلات حاکم بر مساله سنجیده شده است. متعاقب آن پهنهبندی سیلاب ناشی از شکست سد در اثر پدیدهی روگذری با استفاده از امکانات و ابزار GIS استخراج و نقشه مناطق سیلگیر پایاب مشخص گردیده است. نتایج مطالعات حاکی از آن است که با شکست سد و ایجاد سیلاب با حجم بالا و بیش از ظرفیت رودخانه، سیلاب فرصت خروج از مسیل رودخانه را پیدا کرده و وارد زمینهای کشاورزی و مناطق مسکونی روستایی میشود. بعد از گذشت نزدیک به 19 ساعت از زمان سیلاب و رسیدن به نقطه پیک هیدروگراف، جریان سیلاب با شدت بیشتری مناطق مسکونی پاییندست و اراضی زراعی و کشاورزی را احاطه میکند. بحرانیترین وضعیت از 19 ساعت بعد از شکست سد که به نقطه پیک هیدروگراف میرسد شروع میشود و تقریباً تمامی مناطق روستایی موجود در معرض استغراق کامل قرار خواهند داشت.