بررسی تغییرات ذخیره و تغذیه آب زیرزمینی با استفاده از داده‌های ماهواره GRACE و GRACE-FO در آبخوان دشت بیرجند با استفاده از Google Earth Engine

نویسندگان

1 دانشجو دکتری منابع آب، گروه علوم ومهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، ایران و بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش

2 دانشیار گروه علوم و مهندسی اب، پردیس کشاورزی،دانشگاه بیرجند،بیرجند، ایران

3 کارشناس ارشد مهندسی منابع آب، شرکت آب منطقه ای خراسان جنوبی، شرکت مدیریت منابع آب، بیرجند،ایران

4 دانشیار گروه علوم و مهندسی اب، پردیس کشاورزی،دانشگاه بیرجند،بیرجند، ایران

doi
چکیده

بهره‌برداری بیش از حد از منابع آب زیرزمینی باعث کاهش سطح آب زیرزمینی در آبخوان دشت بیرجند شده است. در این مطالعه، تغییرات ذخیره آب با داده‌های ماهواره‌ای GRACE و GRACE-F0 و بارندگی سالانه کل با داده‌های CHIRPS در سیستم Google Earth Engine برای آبخوان بیرجند در بازه زمانی 2003 تا 2024 بررسی شد. تغذیه آب زیرزمینی از سری زمانی ذخیره آب زیرزمینی با استفاده از روش نوسانات سطح آب تخمین زده شد. بر اساس نتایج حاصل از داده‌های ماهواره‌ای GRACE-FO و GRACE در مورد نوسانات ذخیره آب بین سال‌های 2003 تا 2024، مشخص شد که بیشترین نرخ افزایش سطح آب زیرزمینی نسبت به میانگین بلند مدت حدود 7 سانتی‌متر در فوریه‌ 2005 رخ داده و بیشترین مقدار کاهش با حدود 25 سانتی‌متر در دسامبر 2023 اتفاق افتاده است. نرخ تغذیه خالص به‌دست‌آمده در این بازه 21 ساله بین 3 تا 12 سانتی‌متر در ماه متغیر بود و میانگین آن 6.4 سانتی‌متر در سال بود. این مطالعه نشان می‌دهد که تخمین تغییرات ذخیره آب زیرزمینی بر اساس داده‌های GRACE از دقت بالایی برخوردار است ومی‌تواند به مدیران منابع و محققان، اطلاعات ماهانه در مورد روند تغییرات ذخیره آب زیرزمینی درمناطق که کمبود داده‌های چاه‌های مشاهداتی مواجه هستند ارائه دهد.