کارآیی ارزش شاخص عناصر غذایی (NIV) در ارزیابی حاصلخیزی اراضی دیم
نویسندگان
1 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه
2 دانشگاه ارومیه
3 مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه، ایران
4 عضو هیات علمی
5 دانشگاه ارومیه
6 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه
doi
چکیده
حاصلخیزی خاک توصیف کننده توانایی و قابلیت خاک برای تامین شرایط بهینه رشد گیاه میباشد. اطلاع از وضعیت حاصلخیزی خاک و تهیه نقشههای مربوط به آن، نقش اساسی در برنامهریزی پایدار کشاورزی، به حداکثر رساندن سود اقتصادی، حفظ کیفیت خاک و جلوگیری از تخریب محیط زیست دارد. بهمنظور ارزیابی وضعیت حاصلخیزی خاک در بخشی از دیمزارهای جنوب استان آذربایجانغربی و شمال استان کردستان، تعداد 101 نمونه بهصورت تصادفی از (عمق 0 تا 25 سانتیمتری) این مناطق اخذ و ویژگیهای مختلف خاک از قبیل pH، EC، کربنات کلسیم معادل و عناصر غذایی نیتروژن کل، فسفر، پتاسیم، آهن، منگنز، روی و مس تعیین شد. برای تفسیر نتایج و تهیه نقشه حاصلخیزی خاک از شاخص عناصر غذایی (NIV) استفاده شد. نتایج نشان داد، که در 100 درصد اراضی هدایت الکتریکی در کلاس کم و pH گل اشباع در کلاس زیاد قرار دارد. کربن آلی و کربنات کلسیم معادل بهترتیب در 72 و 61 درصد اراضی در کلاس متوسط قرار دارند. نیتروژن کل در 94 درصد اراضی در کلاس متوسط، فسفر قابل جذب در 94 درصد اراضی در کلاس کم، پتاسیم قابل جذب تقریباً در 100 درصد اراضی در کلاس زیاد، آهن قابل جذب در 88 درصد اراضی در کلاس کم، روی قابل جذب در 33 درصد اراضی در کلاس کم، 39 درصد در کلاس کفایت و در 28 درصد در کلاس زیاد، مس و منگنز قابل جذب در 100 درصد اراضی در کلاس کم قرار داشتند.با توجه به نتایج به دست آمده استنباط شد، که روش NIV واجد توانایی لازم جهت ارزیابی وضعیت حاصلخیزی خاک میباشد و پیشبینیهای انجام گرفته توسط این روش با حد بحرانیهای گزارش شده برای گندم دیم مطابقت دارد.