ارزیابی تأثیر کوتاه مدت گیاهان پوششی یولاف و خلر در بهبود برخی از ویژگی‏های منتخب خاک

نویسندگان

1 استاد،گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی استاک بریج، دانشگاه ماساچوست ، ماساچوست، آمریکا

2 دانشجوی دکتری اکولوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 دانشجوی دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی،دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

4 استاد، فیزیولوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

5 بیولوژی و بیوتکنولوژی خاک، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
چکیده

استفاده مداوم از سیستم­های تک­کشتی و خاک­ورزی بیش از حد، خاک­های کشاورزی را در بسیاری از مناطق ایران تخریب کرده است. تأثیر کوتاه­مدت گیاهان پوششی روی ویژگی­های منتخب خاک در یک مطالعه مزرعه­ای در سال 1397 مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش به صورت بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. چهار تیمار آزمایشی شامل، تک­کشتی یولاف، تک­کشتی خلر، کشت مخلوط آن­ها و کنترل بدون گیاه پوششی بود. بالاترین و کمترین زیست­توده اندام هوایی 13/198 و 06/124 گرم در مترمربع بود و به­ترتیب از کشت مخلوط و تک­کشتی خلر به­دست آمد. زیست­توده بالا منجر به سرکوب علف­های هرز در مقایسه با کنترل شد. وزن خشک علف­های هرز به­ترتیب به­میزان 04/33 و 12/41 درصد در تک­کشتی یولاف و کشت مخلوط کاهش یافت. بالاترین میزان کربن آلی خاک (21/1 درصد) و بیشترین جمعیت میکروبی (105×5/6 تعداد در گرم) از تیمار آزمایشی کشت مخلوط به­دست آمد. کشت مخلوط، تک­کشتی یولاف و تک­کشتی خلر به­ترتیب 53/51، 72/50 و 11/49 درصد فشردگی خاک را کاهش دادند. با این حال، جرم مخصوص ظاهری خاک، تخلخل خاک و میزان نفوذ آب تحت تأثیر گیاهان پوششی قرار نگرفت. نتایج به دست آمده در این مطالعه نشان داد که تغییرات کوتاه مدت در برخی از ویژگی­های خاک مرتبط با زیست­توده و گونه­های گیاهان پوششی است. به طور کلی، ترکیبی از گیاهان پوششی بر تغییر ویژگی­های خاک تأثیر بیشتری داشت.