برنامه‌ریزی، تدوین و اولویت‌بندی راهبردهای توسعه پایدار منابع آب دشت سنقر با استفاده از مدل تحلیلی SWOT و ماتریس QSPM

نویسندگان

1 مهندسی منابع آب، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی. دانشگاه بوعلی سینا

2 دانشیار گروه آبیاری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا.

doi
چکیده

  چکیده  در سال­های اخیر، کمبود ریزش­های جوی، رشد بی­تدبیرانه تولید محصولات کشاورزی و عدم برنامه مناسب جهت کاهش اثرات نامطلوب ناشی از بحران آب، موجب افت شدید آبخوان­های کشور گردیده است. در این پژوهش به‌منظور استخراج راهبردهای مدیریتی جهت توسعه پایدار منابع آب دشت سنقر، از مدل SWOT استفاده گردید. این مدل با بررسی عوامل داخلی و خارجی (نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید) موثر بر منابع آب منطقه، راهبردهای موثر جهت بهبود وضعیت فعلی این منابع را معرفی می­نماید. بر اساس نتایج بدست آمده، از بین عوامل داخلی، مهم­ترین نقاط قوت و ضعف منطقه­ی مورد بررسی، به ترتیب میزان بارش زیاد (بیش از 2 برابر متوسط کشوری) و صادرات چشم­گیر آب مجازی می­باشد. همچنین از بین عوامل خارجی، مهم­ترین نقاط فرصت و تهدید نیز، به ترتیب بهره‌گیری از رسانه‌ها، جهت فرهنگ‌سازی در مصرف آب و عدم تولید کافی محصولات زراعی استراتژیک در منطقه می­باشد. با بررسی ماتریس ارزیابی عوامل داخلی و خارجی، مشخص گردید که ضعف­ها و تهدیدهای منطقه بر قوت­ها و فرصت­های آن غلبه خیلی زیادی داشته و وضعیت منابع آب منطقه در حالت فوق­العاده بحرانی قرار دارد و برای رفع این وضعیت، می­بایست هر چه سریع­تر از ادامه­ی روند کنونی، از طریق اعمال راهبردهای تدافعی جلوگیری نمود.