اثر روش‌های مختلف آبیاری و کاشت بر خصوصیات فیزیکی و کیفی دانه برنج رقم فجر

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان.

4 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

5 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

doi
چکیده

کیفیت دانه برنج یکی از فاکتورهای کلیدی در گزینش این محصول توسط مصرف‌کنندگان است. در بسیاری از موارد، عدم استقبال از برخی گونه‌ها و گرایش مصرف‌کنندگان به گونه‌های خاص، حاکی از توجه بیشتر به کیفیت نسبت به کمیت تولید است. برای دستیابی به این هدف، لازم است ویژگی‌های مؤثر بر کیفیت برنج به‌خوبی شناخته شوند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر روش‌های مختلف کاشت برنج و سامانه‌های آبیاری بر خصوصیات فیزیکی و کیفی برنج در مزارع شالیزاری انجام شد. آزمایش به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح پایه بلوک‌‌های کامل تصادفی با سه تکرار در شهرستان گرگان انجام شد. تیمار اصلی روش آبیاری در چهار سطح سیستم آبیاری بارانی، غرقابی دائم، غرقابی تناوبی و قطره‌ای نواری و عامل فرعی کاشت در سه سطح کاشت مستقیم بذر برنج، کاشت نشایی غیرگل‌خراب و کاشت نشایی گل‌خراب اجرا شد. نتایج نشان داد که اثر نوع سیستم آبیاری و روش کاشت بر تعداد دانه پر و پوک خوشه برنج، درصد سبوس، درصد آمیلوز، پروتئین و نشاسته در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار شد. نتایج نشان داد که روش آبیاری غرقابی دائم با درصد نشاسته 5/76، درصد آمیلوز 2/23 و درصد سبوس 7/9 بهترین عملکرد را ارائه داد. همچنین، کاشت نشایی گل‌خراب با درصد آمیلوز 1/24 و درصد سبوس 8/9، کیفیت بالاتری نسبت به سایر روش‌ها داشت. ترکیب آبیاری غرقابی دائم و کاشت نشایی گل‌خراب به‌طور قابل توجهی کیفیت دانه برنج را بهبود می‌بخشد و گزینه‌ای ایده‌آل برای تولید برنج با ارزش بازارپسند است.