شبیه‌سازی عملکرد دانه و بهره‌وری آب برنج تحت مدیریت‌های مختلف آبیاری با استفاده از مدل ORYZA2000

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 گروه مهندسی آب، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان

3 گروه مهندسی آب دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان

4 استاد، گروه مهندسی آب، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران

doi
چکیده

هدف از مطالعه حاضر شبیه‌سازی عملکرد دانه و بهره‌وری آب در برنج رقم طارم روشن تحت روش و مدیریت‌های مختلف آبیاری و کود نیتروژن با استفاده از مدل ORYZA2000 و تعیین بهترین ترکیب تیماری روش تلفیقی آبیاری با کود نیتروژن در شرایط اراضی پست بود. برای دستیابی به این هدف از داده‌های تحقیقات پیشین انجام شده در مزرعه پژوهشی دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان طی دو سال 1397 و 1398 استفاده شد. این پژوهش در قالب کرت‌های خردشده به‌صورت طرح بلوک‌های پایه کامل تصادفی با تیمار اصلی مدیریت آبیاری در 5 سطح شامل؛ غرقاب دائم در طول دوره رشد گیاه (شاهد I1)، آبیاری قطره‌ای نواری پس از مرحله پنجه‌زنی (I2)، پس از مرحله خوشه‌دهی (I3)، پس از مرحله گلدهی (I4) و پس از مرحله خمیری (I5) با 50 درصد مقدار آب آبیاری غرقاب دائم و تیمار فرعی دو سطح کود نیتروژن شامل kg.ha-1 90 (N1) و kg.ha-1 180 (N2) از منبع اوره در سه تکرار اجرا شده بود. برای واسنجی و اعتبارسنجی مدل به ترتیب از داده‌های مزرعه‌ای سال‌های 1397 و 1398 استفاده شد. شاخص‌های آماری RMSE و NRMSE برای سال 1397 به ترتیب kg.ha-1 07/399 و 60/5 درصد و برای سال 1398 به ترتیب kg.ha-1 94/579 و 55/9 درصد به دست آمد که نشان‌دهنده دقت عالی مدل است. بیشترین مقدار بهره‌وری آب شبیه‌سازی شده در سال‌های 1397 و 1398 به ترتیب با 78/0 و 90/0 کیلوگرم بر مترمکعب در تیمار I2N2 و کمترین آن در سال‌های 1397 و 1398 به ترتیب با 53/0 و 57/0 کیلوگرم بر مترمکعب در تیمار I5N1 به دست آمد. تیمار I2N2 دارای صرفه‌جویی مصرف آب 25/16 درصد در سال 1397 و 53/25 درصد در سال 1398 نسبت به تیمار شاهد (غرقاب) بود، در حالی که از نظر عملکرد دانه اختلاف معنی‌داری با تیمار شاهد نداشت.