پایش کیفی رودخانه خرارود- دیسام استان گیلان با کمک شاخص‌های زیستی ماکروبنتوزها در دوره زمانی بیست ساله از سال 1376 تا 1396

نویسندگان

1 دانشجوی گروه شیلات،دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا،ایران

2 شیلات،دانشکده منابع طبیعی،دانشگاه گیلان، صومعه سرا،ایران

doi
چکیده

این مطالعه با هدف ارزیابی زیستی و خودپالایی رودخانه خرارود-دیسام و تاثیر گذر زمان بر این رودخانه با کمک ماکروبنتوزها انجام شد. نمونه‌برداری از ماکروبنتوزها با استفاده از سوربر و با سه تکرار در هر ایستگاه انجام شد. در دوره اول نمونه‌برداری 5 راسته و 14 خانواده و در دوره دوم نمونه‌برداری نیز 5 راسته و 9 خانواده شناسایی شدند.میانگین غنای EPT در دوره اول نمونه برداری 42/61، که درطبقه کیفی "عالی" و در دوره دوم نمونه برداری 64/12ثبت شد که از نظر کیفی در طبقه" نسبتا خوب" قرار گرفت. نتایج حاصل از شاخص زیستی هیلسینهوف در حد خانواده نشان داد که در دوره اول این رودخانه از وضعیت" نسبتا خوب" برخوردار است(22/5=HFBI) و بهترین شرایط در ایستگاه سوم فصل پاییز مشاهده شد(14/3=HFBI)، همچنین وضعیت این شاخص در دهه 90 روند خوبی داشته و در اکثر ایستگاه‌های مطالعاتی از وضعیت عالی برخوردار است(45/1=HFBI). نتایج حاصل از تعیین همبستگی هر یک از عوامل محیطی با ماکروبنتوزها، عوامل محیطی با یکدیگر به وسیله آنالیز مولفه اصلی (PCA) در محیط نرم‌افزار CANOCO 5 for Win نشان داد پارامترهایی مانند pH و BOD در فصل بهار و پارامترهایی مانند دما وEC در فصل تابستان به عنوان مهمترین متغیرهای اثرگذار بوده‌اند. نتایج حاصل از ترکیب شاخص‌های زیستی در رودخانه خرارود-دیسام نشان داد این رودخانه توان خودپالایی آلاینده‌هایی مانند پساب مزرعه قزل‌آلای رنگین کمان در طی20 سال را تا حدود زیادی داشته است.