مدخلهای ورود و کارکردهای شرط مارتنس در حقوق بین الملل کیفری

نویسندگان

1 دانشیار، گروه حقوق بین الملل دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 استادیار حقوق بین الملل، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسالمی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری حقوق بین الملل عمومی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسالمی، تهران، ایران

doi
10.22054/jclr.2021.53274.2133
چکیده

از میان حوزه‌های فراوانی که شرط مارتنس مطرح شده، توجه به حقوق بین‌الملل کیفری از اهمیتی خاص برخوردار است، چرا که در این حوزه مفهوم شرط مارتنس و مظاهر آن بویژه اصول بشریت و ندای وجدان عمومی به مثابه یک راه‌حل عقلانی که از متعالی‌ترین جنبه‌های تکریم انسان سرچشمه گرفته، بوسیله تفسیر قضایی موسع در جرم‌انگاری تعرض به ارزشهای انسانی، مبارزه با بی‌کیفرمانی و تعقیب و محاکمه مرتکبان جنایات بین‌المللی تجلی یافته است. توجه روز افزون به شرط مارتنس و شناسایی عناصر مقوم آن، در تئوری و در عمل در حقوق بین-الملل کیفری، جایگاه رفیع انسان در حقوق بین‌‌‌الملل معاصر را بیش از پیش برای ما مبرهن می‌سازد. محاکم کیفری بین‌المللی با استفاده از ظرفیت‌های شرط مارتنس و نقش مؤثر آن در فرایند تفسیر، روشن نمودن محتوای قواعد، دمیدن روح نوآوری و عنصر ترقی به پیکره حقوق بین‌الملل کیفری و رفع خلأ، ابهام و اجمال در مقررات، استنباط‌های اثرگذاری انجام داده که در فهم محتوا و کاربستهای حقوقی آن راهگشاست. از این رو، نگارندگان مقاله بر این باورند‌‌‌ که کاربرد شرط مارتنس در اسناد و رویه‌ قضایی محاکم کیفری بین‌المللی موجب ظهور و بروز اصول و قواعد دیگری در حقوق بین‌الملل می‌گردد.