تحلیل پایداری منابع آبی در تولید جو در ایران

نویسندگان

1 فارغ التحصیل دکتری آبخیزداری و محقق پسا دکتری دانشگاه هرمزگان

2 گروه مهندسی منابع طبیعی- دانشگاه هرمزگان

doi
چکیده

جو یکی از غلات مهم و مقاوم در مناطق خشک و نیمه خشک خاورمیانه، از جمله ایران است که با مشکلات کمبود آب و بارندگی مواجه است. در این شرایط، دسترسی به منابع آب کافی برای آبیاری، چالش اصلی در تولید این محصول در ایران به شمار می‌آید. ااین مطالعه به بررسی کمبود آب در تولید جو در ایران طی دوره 1387 تا 1400 پرداخته است. نتایج نشان می‌دهد که ردپای آب سبز، خاکستری و آبی به ترتیب 16 ، 14 و 70 درصد از مجموع ردپای آب در تولید جو را تشکیل می‌دهند. تغییرات تنش آبی جو در استان‌های غربی، شمال غربی و شمالی ایران معمولا کمتر از 3/0 است و نشان‌دهنده تنش آبی پایین است. در حالی که در استان‌های جنوبی، مرکزی وشرق ایران میانگین این شاخص حدود 5/0 بوده که نشان‌دهنده تنش آبی متوسط و بالا است. محدوده تغییرات شاخص تنش آبی جو از 03/0 در غرب (کرمانشاه) تا 22/1 در استان (یزد) متغیر است. مقدار متوسط فقر آب در این دوره برابر با 17/58 میلیون مترمکعب و کمترین مقدار فقر آب در استان گیلان (74/0 میلیون متر مکعب) و بیشترین مقدار در استان خراسان شمالی (77/258 میلیون مترمکعب) ثبت شده است. همچنین مقدار متوسط شاخص خودکفایی و وابستگی آب به ترتیب 38 درصد و 62 درصد است. این پژوهش می‌تواند به بهبود مدیریت منابع آب و ارتقاء پایداری تولید جو در ایران کمک کند.

کلیدواژه‌ها