بررسی آرایش‌های مختلف کاشت و کم‌آبیاری در سیستم آبیاری قطره‌ای نواری بر عملکرد و بهره‌وری آب آفتابگردان

نویسندگان

1 استادیار پژوهش بخش ثبت و گواهی بذر و نهال، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

2 دانشیار پژوهش بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش

doi
چکیده

این مطالعه به‌منظور بررسی آرایش‌های مختلف کاشت و سطوح مختلف آبیاری به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان انجام شد. آبیاری در سه سطح (شامل: 70، 85 و 100 درصد نیاز آبی) و آرایش کاشت در چهار سطح (شامل: 1- فاصله 60 سانتی‌متری ردیف‌های کشت و فاصله بوته روی خطوط کشت 20 سانتی‌متر با اختصاص یک نوار آبیاری قطره‌ای به هر ردیف 2- فاصله 45 سانتی‌متری ردیف‌های کشت و فاصله بوته روی خطوط کشت 25 سانتی‌متر با اختصاص یک نوار آبیاری قطره‌ای به هر ردیف 3- فاصله 30 سانتی‌متری ردیف‌های کشت و فاصله بوته روی خطوط کشت 30 سانتی‌متر با اختصاص یک نوار آبیاری قطره‌ای در بین دو ردیف کشت بصورت یک‌در میان 4- آرایش 20×80 (کشت بوته‌ها با فاصله 30 سانتی‌متر در روی خطوط کشت) فاصله ردیف‌های کشت از یک‌طرف20 سانتی‌متر و از طرف دیگر 80 سانتی‌متر و اختصاص یک نوار آبیاری قطره‌ای در بین دو ردیف کشت نزدیک به هم بصورت یک‌در میان اجرا گردید. بیشترین عملکرد دانه از تیمار 100 درصد نیاز آبی به دست آمد (با متوسط 3007 کیلوگرم در هکتار) که با تیمار 85 درصد نیاز آبی (با متوسط 2700 کیلوگرم در هکتار) تفاوت معنی‌دار نداشت. میزان متوسط عملکرد دانه در تیمار 70 درصد نیاز آبی به ترتیب 2379 کیلوگرم در هکتار بود. از نظر عملکرد بیولووژیکی بین تیمارهای آبی تفاوت معنی‌داری وجود نداشت. میزان بهره‌وری آب در تیمارهای 100، 85 و 70 درصد نیاز آبی به ترتیب برابر با 46/0، 46/0 و 47/0 کیلوگرم بر متر مکعب تعیین شد. با توجه به نتایج حاصل تیمار 85 درصد نیاز آبی که بطور میانگین باعث کاهش 12 درصدی در آب مصرفی شد و از نظر عملکرد دانه اختلاف معنی‌داری با آبیاری کامل نداشت، قابل توصیه می‌باشد.