تأثیر زغالهای زیستی چوب گردو و پوست سبز میوه گردو بر وضعیت نگهداشت آب در یک خاک شنی
نویسندگان
1 گروه خاک؛ دانشگاه شهرکرد
2 گروه مهندسی آب، دانشگاه شهرکرد
3 عضو هیات علمی دانشگاه شهرکرد
4 گروه خاکشناسی، دانشگاه شهرکرد
doi
چکیده
خشکسالی و تنش حاصل از آن یکی از مهمترین و رایجترین تنشهای محیطی بوده که ویژگیهای مختلف خاک و در نتیجه تولیدات کشاورزی را با محدودیت روبرو میسازد. پژوهشگران بهمنظور بهینه نمودن ویژگیهای خاک و کم نمودن اثر تنشهای یادشده از اثر بهسازهای آلی از جمله زغال زیستی استفاده نمودهاند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر زغال زیستی و ماده خام چوب درخت گردو و پوست سبز میوه آن بر منحنی رطوبتی و پارامترهای هیدرولیکی خاکی با بافت شنی در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام شد. زغال زیستی مورد استفاده در دمای 400 درجهی سلسیوس و مدت زمان دو ساعت در شرایط محدودیت اکسیژن تهیه شد. بهسازها (چوب درخت گردو و پوست سبز میوه گردو و زغالهای زیستی حاصل از آنها) در نسبتهای یک و دو درصد وزنی/وزنی (معادل صفر، 36 و 72 تن در هکتار) در سه تکرار با خاک مخلوط و بهمدت 120 روز در شرایط گلخانه انکوبه شدند. پس از آن، منحنی رطوبتی نمونهها با دستگاه جعبه شنی و صفحات فشاری اندازهگیری شد. آنالیز آماری دادهها نشان داد ویژگیهای جرم ویژه ظاهری، تخلخل، پایداری خاکدانهها در حالت تر و پارامترهای معادله ونگنوختن به جزء پارامتر رطوبت باقیمانده در تیمارهای زغال زیستی نسبت به تیمار شاهد تفاوت معنیداری داشتند. بهطوری که با کاربرد دو درصد زغال زیستی پوست سبز گردو جرم ویژه ظاهری 17 درصد نسبت به تیمار شاهد کاهش و تخلخل کل خاک بهترتیب 13 و 11 درصد افزایش یافت. کاربرد دو درصد زغال زیستی بیشترین تأثیر را بر منحنی رطوبتی خاک داشت. همچنین، افزودن زغال زیستی به خاک باعث افزایش چشمگیر نگهداشت آب خاک در مکشهای کم شد و با افزایش مکش تفاوت در رطوبت خاک بین تیمارهای مختلف کاهش یافت. با توجه به اینکه منحنی رطوبتی در مکشهای کم متأثر از حجم منافذ درشت و ساختمان خاک است میتوان گفت که افزودن زغال زیستی موجب افزایش منافذ درشت خاک گردید. بهکارگیری مقادیر مناسب زغال زیستی بهعنوان یک بهساز خاک کشاورزی تا حدی میتواند ویژگیهای فیزیکی و هیدرولیکی خاکهای شنی مناطق نیمهخشک را بهبود بخشد.