تحول در نظام کیفردهی در پرتو فرآیند تمدن

نویسندگان

1 استادیارحقوق جزاوجرم شناسی،گروه حقوق،واحدبوئین زهرا، دانشگاه آزاداسلامی،بوئین زهرا، ایران (نویسنده مسئول )

2 استادیارحقوق جزاوجرمشناسی دانشگاه بوعلی سینا،همدان، ایران.

doi
10.22054/jclr.2021.41182.1891
چکیده

کیفردهی در تمام نظام‌های عدالت کیفری معیار ایستایی نداشته و با توجّه به تحولات اجتماعی در نوسان می‌باشد. کیفردهی، جدای از خاستگاه و مبانی فلسفی و اعتقادی آن، یک رویداد اجتماعی و ناشی از دگرگونی‌های صنعتی و پیشرفت‌های تمدنی است. جرم از آنجایی که به طور معمول محصول خرد فردی است، یک انتخاب شخصی محسوب می‌شود، امّا مجازات یک عمل جمعی و تابع خرد جمعی و حاصل یک فرآیند عقلانی است. هرچند خشونت در ارتکاب جرم هنوز در صحنه اجتماع انعکاس دارد، ولی انسان‌های متمدن شده مُجاز به اِعمال خشونت در قالب مجازات نبوده و شدت مجازات به سادگی پذیرفته نمی‌شود. اگر قرار است خشونتی انجام شود، باید در بستر قانون و توسط دولت و به صورت نامرئی انجام گیرد. در این میان، اعمال خشونت توسط دولت در شکل مجازات با محدودیت‌های فراوانی روبه‌رو بوده و دولت‌ها دیگر گشاده‌دستی سابق را ندارند. نمایش خشونت و شدت مجازات‌ها به تدریج رو به افول می‌گذارد و نظام کیفردهی در پرتو تمدن متحول شده و نظم عقلانی بر آن حاکم می‌شود. با پیدایش مدرنیته، آشکار کردن خشونت عریان و کارنوال‌های مرگ از صحنة اجتماعی رخت بربسته و عقلانیت بر همة جنبه‌های زندگی بشر و به ویژه واکنش اجتماعی علیه جرم سایه می‌افکند.