مقیاس‌سازی مدل موج سینماتیک در آبیاری نواری

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران

3 گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران

4 گروه تحقیقات آبیاری و زهکشی، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان آموزش و ترویج تحقیقات کشاورزی، کرج، ایران

doi
چکیده

آبیاری سطحی در مرحله طراحی، ارزیابی و شبیه‌سازی به حجم بالایی از اطلاعات میدانی نیاز دارد؛ خصوصاً داده‌های مرتبط با حرکت و نفوذ آب که شرایط نسبی مزرعه را به‌خوبی بیان کنند. هدف از این تحقیق مقیاس‌سازی آبیاری نواری است. برای این منظور فرم مقیاس‌شده معادله نفوذ کوستیاکف مورداستفاده قرار گرفت و سپس مدل موج سینماتیک مقیاس‌شده است. نتایج نشان داد با تعریف مناسب عوامل مقیاس معادله موج سینماتیک به‌صورت مستقل از شرایط اولیه و مزرعه مقیاس می‌شود. در ادامه ابتدا یک معادله واحد به منحنی پیشروی آب در سیستم آبیاری نواری برازش داده شد و سپس مورد ارزیابی قرار گرفت. برای ارزیابی از اطلاعات ۱۸ نوار شامل ۹ نوار کشت نشده و ۹ نوار گندم کشت‌شده استفاده شد. عوامل مقیاس به نحوی تعیین شد که معادله موج سینماتیک به معادله‌ای مستقل از شرایط اولیه و نوع خاک تبدیل شود. نتایج نشان داد معادله t_(〖AX〗^*)^*=1.8628x^(*^1.1293 ) به‌عنوان معادله تجربی به‌دست‌آمده از منحنی پیشروی مقیاس‌شده برای هر یک از نوارهای آبیاری، دارای ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE) کمتر از ۱۲ دقیقه و درصد میانگین مطلق خطای پیش‌بینی (Ea) در اکثر مواقع کمتر از ۱۱ درصد می‌باشد. همچنین ضریب تعیین (R2) میان پیشروی پیش‌بینی‌شده از طریق معادله و پیشروی مشاهداتی همواره دارای مقادیر بالای ۹۶ درصد بوده است.