امکان‌سنجی حذف یون‌های شوری از پساب شور حاوی فلزات سنگین سرب و روی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان

2 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه اردکان

3 آب منطقه ای یزد

4 دانشیار گروه مهندسی شیمی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه اردکان، ایران

doi
چکیده

مساله کمبود آب در ایران و بخصوص در مناطق خشک باعث شده که استفاده از فاضلاب های خانگی و صنعتی و آبهای نامتعارف رو به افزایش باشد. با توجه به این ضرورت، آزمایشی در سه بخش جاذب معمولی، نانو جاذب، و جاذب اصلاح شده در پساب شور حاوی فلز سنگین انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل تیمار جاذب در چهار سطح (1- کربن فعال، 2- نانوکربن فعال، 3- نانوسیلیکا، ۴- نانوسیلیکای اصلاح شده با ویتامین سی)، تیمار شوری در سه سطح (یک، 10 و 2۰ دسی زیمنس بر متر) و غلظت فلزات سنگین سرب و روی در چهار غلظت متفاوت (صفر، 50 و 100، 200 میلی‌گرم بر لیتر) در سه تکرار به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا ًتصادفی در محیط ناپیوسته انجام شد و جذب یون‌های عامل شوری در حضور و عدم حضور فلزات سنگین سرب و روی بررسی گردید. نتایج نشان داد که برای هر چهار جاذب با افزایش سطوح شوری در شرایط عدم حضور و در شرایط حضور فلز‌های سنگین، ظرفیت کل جذب به صورت معنی‌دار افزایش یافت. همچنین ظرفیت کل جذب با حضور و افزایش غلظت فلز‌های سنگین برای هر چهار جاذب روند کاهشی نشان داد که بیانگر جذب رقابتی میان یون‌های عامل شوری و فلز‌های سنگین می‌باشد. جاذب نانوکربن‌فعال از نظر شوری‌زدایی عملکرد بهتری نسبت به جاذب کربن فعال داشته و به طور کلی عملکرد جاذب نانوسیلیکا در شوری‌زدایی از نانوسیلیکای اصلاح شده بهتر می‌باشد. بر اساس نتایج با افزایش شوری درصد شوری‌زدائی افزایش و بیشترین میزان آن در شوری 20 دسی زیمنس بر متر توسط جاذب نانوکربن فعال (3/28 درصد) و کمترین مقدار آن (4/9 درصد) در شرایط عدم حضور فلزات سنگین توسط جاذب کربن فعال در شوری یک دسی زیمنس بر متر مشاهده شد. یافته‌ها می‌تواند در جهت بهبود کاربرد جاذب‌ها برای تصفیه آب‌های شور و پساب‌های حاوی فلزات سنگین موثر واقع شود.