فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ارزیابی تناسب اراضی مهم­ترین مرحله در آمایش سرزمین بوده و ارزیابی سریع با دقت و صحت بالا، ضروری است. در این راستا، کاربرد مدل‌های رایانه‌ای، برای مدیریت و ارزیابی منابع خاک اجتناب­ناپذیر است. هدف از این تحقیق، استفاده از سیستم میکرولیز در قالب مدل ترازا در تشخیص محدودیت‌های بیو‌اقلیمی، مدل سرواتانا در پیش‌بینی قابلیت استعداد اراضی و مدل آلماگرا برای ارزیابی تناسب اراضی تیپ‌های بهره‌وری زیتون، هلو و مرکبات در منطقه­ای با وسعت 16555 هکتار در شمال­شرق استان آذربایجان شرقی (شهرستان خداآفرین) می­باشد. بدین منظور، ویژگی‌های مورفولوژیکی، فیزیکی و شیمیایی 11 خاکرخ شاهد مورد مطالعه قرار گرفت. خاک‌های تحت بررسی بر اساس کلید رده‌بندی آمریکایی در دو رده اریدی‌سول­ها شامل زیررده‌های Calcids، Cambids و Gypsids) و انتی‌سول­ها با زیررده  Orthents رده­بندی شدند. بر اساس مدل ترازا، تیپ‌های بهره‌وری زیتون و هلو، در کلاس کمبود رطوبت h2 و مرکبات در کلاس h3 قرار گرفتند. بنابراین در دوره رشد به­ترتیب بین 20 تا 40 درصد و 40 تا 60 درصد کاهش تولید خواهند داشت. نتایج حاصل از مدل سرواتانا نشان داد که 82/82 درصد از اراضی مورد مطالعه مستعد برای کشاورزی و 18/17 درصد برای مرتع و جنگل‌کاری قابل توصیه هستند. نتایج ارزیابی تناسب با مدل آلماگرا نشان داد که هیچ کدام از تیپ‌های بهره‌وری مورد مطالعه، در کلاس S1 قرار نگرفتند. محدودکننده‌ترین عامل‌های خاکی نیز به­ترتیب فراوانی و گسترش بافت خاک، عمق موثر، آهک، توسعه یافتگی و سدیمی بودن بودند. نهایتاً تیپ بهره‌وری هلو مناسب‌ترین محصول با توجه به شرایط اقلیم، زمین‌نما و خاک بوده و اولویت کشت در منطقه به­صورت هلو، زیتون و مرکبات می­باشد.