مبانی استقلال وکیل و روند حق دفاع در پرتو تحولات تقنینی ایران

نویسندگان

1 استادیارحقوق جزاوجرم شناسی دانشکده حقوق واحدمرکزدانشگاه آزاداسلامی ایران، تهران (نویسنده مسئول):

2 دانشجوی دکترای حقوق جزاوجرم شناسی دانشکده حقوق واحدمرکزدانشگاه آزاداسلامی،تهران،ایران.

doi
10.22054/jclr.2020.44597.1951
چکیده

پیچیده‏تر شدن روابط اجتماعی و حقوق بشری در عصر کنونی حضور وکیل را برای ایجاد موازنه در امر قضا به یک ضرورت تبدیل کرده است. حضور وکیل مزایای فراوانی را به همراه دارد از جمله شفافیت دادرسی و اجتناب از اشتباه. یک وکیل در کنار مهارتهایی که برای دفاع از موکل نیاز دارد، می‏بایست از استقلال و امنیت برخوردار باشد. متأسفانه در حال حاضر وکلاء برای دفاع مؤثر با چالشهایی مواجه هستند که به استقلال و امنیت آنها خدشه وارد می‏کند و باعث می‏شود گاهاً حقوق دفاعی متهم به نحو شایسته‏ای تحقق نیابد. در این بین وضع قوانین فاقد معیاری چون تبصره اصلاحی ماده 48 قانون‏آیین‏دادرسی‏کیفری علاوه بر تبعیض صنفی، موجب محرومیت متهم از داشتن وکیلی متبحّر نیز خواهد شد. یا صدور پروانه وکالت از جانب قوه قضائیه وضعیت موجود را نه‏تنها بهبود نداده بلکه حرکتی قهقرائی در جهت تضعیف نهاد مستقل وکالت و خدشه به اجرای عدالت است. بررسی وضعیت عملی نیز نشان می‏دهد که این رویکرد باعث انفکاک نهاد وکالت و قضاوت از یکدیگر گشته و شایسته است که نهاد قضا تمرکز بر امور قضائی و گسترش عدالت داشته باشد و در نهاد مدنی وکالت صرفاً نظارت بدون دخالت، آنگونه که قوانین مقرر کرده اند داشته باشد.