مقایسه روشهای اصلاح شده خطیسازی تجمعی (CL) و خطیسازی مشتقی (DL) با الگوریتم اصلی آزمایش نفوذ بیرکن (BESTslope) برای تعیین هدایت هیدرولیکی اشباع
نویسندگان
1 آبیاری و زهکشی، دانشکده آب و خاک، دانشگاه
2 گروه آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، ایران
3 گروه آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل
doi
چکیده
آزمایش نفوذ تکاستوانهای بیرکن، روشی ساده و ارزان برای تخمین خصوصیات هیدرولیکی خاک میباشد که در سالهای اخیر مورد توجه محققان قرار گرفته است. هدف از پژوهش حاضر مقایسه فرم اصلاح شده روشهای خطیسازی تجمعی (CL) و خطیسازی مشتقی (DL) با الگوریتم اصلی تحلیل آزمایش نفوذ بیرکن (BESTslope) در برآورد هدایت هیدرولیکی اشباع (Ks) و برآورد مقدار پارامتر ثابت α (نسبت نیروی ثقل به کاپیلاری) در مدلهای اصلاح شده CL و DL است. برای این منظور تعداد 113 آزمایش نفوذ بیرکن در مزرعه تحقیقاتی سد سیستان انجام شد. مقادیر منفی Ks تخمین زده شده توسط الگوریتم BESTslope از مجموع کل نتایج حذف شد و در نهایت تعداد 101 آزمایش برای مقایسه روشهای مورد نظر انتخاب گردید. براساس نتایج بهدست آمده، مقدار Ksدر مدلهای خطی CL و DL در اکثر آزمایشات بیرکن منفی بهدست آمد، لیکن در فرم اصلاح شده دو مدل خطی ، تمامی مقادیرKs مثبت بهدست آمد. نتایج نشان داد که مقادیر برآورد شده Ks توسط فرم اصلاح شده DL با 8135/0=ωr2 (مقدار ضریب تعیین وزنی) در مقایسه با فرم اصلاح شده CL با 7506/0=ωr2 به نتایج روش BESTslope نزدیکتر بود. از طرفی اختلاف مقادیر Ks محاسبه شده توسط الگوریتم BESTslope با مدلهای CL و DL با افزایش درصد رس بهطور کلی روند کاهشی داشت. همچنین مقدار α محاسبه شده برای بافت لوم و لوم ماسهای در فرم اصلاح شده مدل DL (019/0=α) در مقایسه با مدلCL (023/0=α) به نتایج تحقیقات گذشته در بافت مشابه، نزدیکتر بود.