الگوی تصمیمگیری کشاورزان در انتخاب و تغییر الگوی کشت با تأکید بر سازگاری با تغییرات اقلیمی (مطالعه موردی: آذربایجان شرقی)
نویسندگان
1 گروه اقتصاد کشاورزی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
2 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
3 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
4 گروه اقتصاد کشاورزی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
doi
چکیده
تغییرات اقلیمی به عنوان یکی از مهمترین چالشهای قرن حاضر، ساختار تولیدات کشاورزی را در بسیاری از کشورها، بهویژه کشورهای در حال توسعه، دستخوش تغییرات بنیادین کرده است. انتخاب و تغییر الگوی کشت یکی از مهمترین راهبردهای سازگاری کشاورزان با این پدیده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل موثر بر الگوی تصمیمگیری کشاورزان در انتخاب و تغییر الگوی کشت با تأکید بر سازگاری با تغییرات اقلیمی در استان آذربایجان شرقی انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفیـتحلیلی است و برای تحلیل دادهها از مدل معادلات ساختاری (SEM) استفاده شد. دادههای میدانی از طریق پرسشنامه از 278 کشاورز به روش نمونهگیری طبقهای گردآوری شد. نتایج نشان داد که متغیرهای اقلیمی، اقتصادی، اجتماعیفرهنگی و مدیریتیـفنی بر تصمیمگیری کشاورزان تأثیر مستقیم و غیرمستقیم دارند. در این میان، درک ریسک اقلیمی و حمایتهای دولتی بهعنوان متغیرهای میانجی، نقش بسیار مهمی در شکلگیری رفتار تطبیقی ایفا میکنند. یافتهها بر اهمیت برنامهریزیهای آموزشی، ارتقاء ظرفیت ذهنی کشاورزان و توسعه حمایتهای نهادی برای تسهیل تصمیمگیری سازگار با اقلیم تأکید دارند. این مطالعه میتواند مبنایی برای سیاستگذاریهای منطقهای در حوزه مدیریت پایدار منابع کشاورزی و امنیت غذایی باشد.
