تعیین سطح مورد نیاز استحصال آب باران برای آبیاری تکمیلی گندم و جو ؛ مطالعه موردی استان مازندران-ریگ چشمه
نویسندگان
1 گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
2 کارشناسی ارشد منابع آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
3 آبیاری و زهکشی دانشگاه زابل
doi
چکیده
استحصال آب باران روشی کار آمد برای بهبود بهرهبرداری از منابع آب سطحی در مناطق مختلف است. از آنجا که سطوح غیر قابل نفود دارای توان استحصال قابل توجه نزولات جوی میباشند، طراحی و برنامهریزی به منظور جمعآوری نزولات جوی از راهکارهای سازگاری با کم آبی در اکثر مناطق میباشد. در این تحقیق، امکان استحصال آب باران برای آبیاری تکمیلی گیاهان گندم و جو در یک دورهی کشت (دهه سوم آبان تا دهه دوم خرداد) در استان مازندران، جنوب شهرستان ساری در روستای ریگ چشمه مورد بررسی قرار گرفت. متوسط نیاز آبی سالانه گیاه گندم و جو توسط نرم افزار NETWAT، بهترتیب 271 و 230 میلیمتر محاسبه شد. برای محاسبهی میانگین بارندگی از دادههای بارندگی 35 ساله ایستگاه بارانسنجی ریگ چشمه استفاده گردید. مقدار تجمعی میانگین بارش 10 روزه با مقدار تبخیر و تعرق تجمعی گیاه گندم و جو در دوره مشابه طی دورهی آماری 35 ساله مقایسه شد و نیاز ناخالص آبیاری بارانی بدست آمد. میزان رواناب از یک سقف پوشش داده شده با ایزوگام به مساحت 250 متر مربع برآورد شد و یک مخزن به ابعاد 8×5×2.5 متر برای ذخیره آب در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد در این محدوده برای آبیاری تکمیلی گیاه گندم و جو با توجه به میانگین بارندگی 35 ساله و سطح اطمینان 80 درصد، باید حداقل 15 درصد از مساحت مزرعه را به عنوان سطح عایق برای جمعآوری آب باران در نظر گرفت.