انتخاب توزیع احتمال بهینه برای تحلیل فراوانی حداکثر دبی جریان در حوضه آبریز بلوچستان جنوبی

نویسندگان

1 گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

2 گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

doi
چکیده

تحلیل فراوانی سیلاب، روشی مستقیم برای برآورد فراوانی سیلاب در یک مکان خاص است. انتخاب بهینه توزیع احتمال و روش برآورد پارامترها برای تحلیل فراوانی سیلاب اهمیت زیادی دارد. حوضه آبریز بلوچستان جنوبی اغلب سیل‌های ویرانگر را متحمل و به دلیل غیرقابل پیش‌بینی بودن بزرگی سیل، چالش‌های مهمی را برای مدیریت سیل ایجاد نموده است. تجزیه و تحلیل فراوانی سیلاب می‌تواند یک راهکار مؤثر برای برنامه‌ریزی و کاهش اثرات سیلاب باشد. این مطالعه تمرکز بر حل این چالش با استفاده از تجزیه و تحلیل کمّی دقیق از داده‌های حداکثر دبی جریان در بلندمدت (2018-1972) دارد. هدف اصلی یافتن مناسب‌ترین توزیع احتمال در ایستگاه‌های هیدرومتری مختلف حوضه آبریز بلوچستان جنوبی برای مدیریت صحیح سیل است. داده‌های بازسازی‌شده از جریان روزانه رودخانه در هفت ایستگاه هیدرومتری، اساس این پژوهش می‌باشد. تحلیل حاضر از مدل‌های توزیع مقادیر حدی تعمیم‌یافته (GEV)، توزیع لگاریتم پیرسون تیپ سه (LP3)، توزیع گاما (GAMMA)، توزیع گمبل (GUM) و توزیع لگاریتم نرمال سه پارامتری (LN3) برای تخمین چندک‌های سیلاب در دوره بازگشت‌های مختلف استفاده نموده است. برآورد پارامترهای توزیع‌های احتمال از روش‌های برآورد درستنمایی بیشینه (MLE) و گشتاور خطی (LM) انجام و عملکرد این توزیع‌ها براساس آزمون‌های نیکویی برازش و معیارهای دقت ارزیابی شده است. نتایج نشان داده است که در اغلب ایستگاه‌های آب‌سنجی، به ترتیب توزیع‌های GEV و LP3 با روش برآورد LM موفق‌تر بوده‌اند. این توزیع‌های بهینه برای پیش‌بینی حداکثر دبی جریان در دوره‌های بازگشت مختلف استفاده شده است. با ملاحظه دبی مازاد در دوره بازگشت‌های طولانی‌تر نیاز به استراتژی‌های مدیریت سیلاب افزایش یافته وجود دارد