بررسی آب مجازی و شاخص‌های بهره‌وری آب در محصول سیب‌زمینی استان همدان

نویسندگان

1 مربی پژوهش، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران

2 دانشیار پژوهش بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش

3 کارشناس پژوهش مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان

doi
چکیده

با توجه به کمبود آب در نقاط مختلف کشور، تعیین و ارزیابی مقدار آب مجازی و بهره‌وری آب، در محصولات مهم زراعی، لازم و ضروری به نظر می رسد. در این پژوهش به محاسبه و بررسی سه شاخص آب مجازی(VW)، بهره‌وری فیزیکی(WP) و بهره‌وری اقتصادی(NBPD) محصول سیب‌زمینی در سال زراعی 1401، در استان همدان پرداخته شد. عملکرد محصول، هزینه ودرآمد حاصله، مقدار آب مصرفی و نیاز آبیاری سیب‌زمینی در مزارع مورد مطالعه ده شهرستان استان، جمع‌آوری، اندازه‌گیری و محاسبه شد. نتایج تحقیق نشان داد بیشترین مقدار شاخص(VW) سیب‌زمینی 9/301 لیتر برکیلوگرم مربوط به شهرستان ملایر و کمترین مقدار آن برابر با 7/200 لیتر برکیلوگرم مربوط به شهرستان بهار می‌باشد و با درنظر گرفتن مساحت زیرکشت این محصول در شهرستانهای مختلف استان، بطور میانگین و برای کل استان، مقدار این شاخص برابر با 1/244 لیتر برکیلوگرم شد. همچنین بیشترین مقدار شاخص(WP) سیب‌زمینی98/4 کیلوگرم برمترمکعب، مربوط به شهرستان بهار و کمترین مقدار آن برابر با 31/3 کیلوگرم برمترمکعب مربوط به شهرستان ملایر می باشد و با درنظر گرفتن مساحت زیرکشت این محصول در شهرستانهای مختلف استان، بطور میانگین و برای کل استان، مقدار این شاخص برابر با 10/4 کیلوگرم برمترمکعب شد. شاخص محاسباتی(NBPD) نیز در شهرستان بهار بیشترین مقدار را داشت که برابر با 2/408 هزار ریال بر مترمکعب و در شهرستان ملایر کمترین مقدار و برابر با 4/271 هزار ریال بر مترمکعب بود. این شاخص نیز با درنظر گرفتن مساحت زیرکشت سیب‌زمینی در شهرستانهای مختلف استان، بطور میانگین و برای کل استان، محاسبه و مقدار آن برابر با 7/335 هزار ریال بر مترمکعب شد.