تاثیر ترکیبات گوگردی بر توزیع شکلهای معدنی فسفر در یک خاک آهکی

نویسندگان

1 دانشگاه ارومیه

2 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 گروه علوم خاک، دانشگاه ارومیه

doi
چکیده

به­منظور بررسی تأثیر ترکیبات گوگردی بر توزیع شکل‌های معدنی فسفر در یک خاک آهکی، آزمایش خوابانیدن به­صورت طرح کاملاً تصادفی با 5 تیمار در سه تکرار اجرا گردید. تیمارهای آزمایشی شامل: شاهد (بدون افزودن ترکیبات گوگردی)، سولفات آلومینیوم  (Al2(SO4)3)، سولفات آهن (FeSO4)، باکتری تیوباسیلوس + گوگرد  (S+Ti)و اسید سولفوریک (H2SO4) در سطح 2 درصد وزنی بودند. تیمارها به­مدت دو هفته در دمای ثابت 1±25 درجه سانتی­گراد قرار داده­شدند و سپس فسفر قابل­استفاده (Olsen-P) و توزیع شکل­های فسفر به روش عصاره­گیری دنباله­ای تعیین گردیدند. کاربرد ترکیبات گوگردی موجب تغییرات معنی‌دار (p≤0.05) در میزان فسفر قابل استفاده (P-Olsen) و شکل‌های معدنی فسفر (Ca2-P ,Ca8-P ,Al-P ,Fe-P ,Ca10-P) نسبت به شاهد شدند. فسفر قابل­استفاده (P-Olsen) در اصلاح­کننده­های اسید سولفوریک، سولفات ‌آلومینیم و گوگرد+ تیوباسیلوس نسبت به شاهد به ترتیب باعث 240، 70 و 50 درصد افزایش یافت. همچنین این اصلاح­کننده­ها باعث شدند شکل‌های نامحلول فسفر اکتاکلسیم فسفات و آپاتیت بطور معنی­دار کاهش یافته و به شکل‌های محلول‌تر دی‌کلسیم فسفات و فسفر قابل­استفاده تبدیل شوند. اما سولفات‌آهن منجر به کاهش 30 درصدی فسفر قابل­استفاده و افزایش 4 درصدی آپاتیت نسبت به شاهد شد. نتایج مطالعات همبستگی نشان داد که فسفر قابل استفاده همبستگی معنی­دار با دی‌کلسیم‌فسفات، اکتاکلسیم‌فسفات، آپاتیت و فسفر باقیمانده داشت. نتایج این مطالعه نشان­دهنده تأثیر ترکیبات گوگردی بر توزیع فسفر در شکل‌های مختلف بود، بنابراین انتظار می‌رود که منابع گوگردی بر قابلیت استفاده و شیمی فسفر تاثیر داشته باشند.