تحلیل اثر تغییرات آب و هوایی بر دما و بارندگی در شهرکرد با استفاده از برونداد مدل‌های گزارش ششم با تأکید بر سناریوهای توسعه پایدار

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

3 محقق دانشگاه ایالتی بویزی، دانشگاه ایالتی بویزی، آمریکا.

4 استاد، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

5 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

doi
چکیده

توسعه روز افزون صنایع و افزایش استفاده از سوخت‌های فسیلی، افزایش غلظت گازهای گلخانه‌ای به‌خصوص دی‌اکسید کربن را به دنبال دارد که منجر به گرم شدن زمین می‌گردد. تغییر اقلیم یک نگرانی جهانی است و پیامدهای قابل توجهی بر الگوهای بارش و دما دارد. لذا هدف از این پژوهش بررسی اثر تغییر اقلیم بر متغیرهای اقلیمی ایستگاه شهرکرد با استفاده از مدل پیش‌بینی کننده اقلیمی CanESM5 مطابق با گزارش ششم CMIP6 است. در این راستا بر اساس داده‌های اقلیمی دما و بارش ثبت شده در ایستگاه سینوپتیک فرودگاه شهرکرد در دوره پایه 1995-2014 و سناریوهای انتشار طراحی شده شامل سه سناریوی خوش‌بینانه SSP1-2-6، حد متوسط SSP2-4-5 و بدبینانه SSP5-8-5 وضعیت جوی آتی در دو دوره‌ی بیست ساله، آینده‌ی نزدیک (2045-2025) و آینده‌ی دور (2066-2046)، پیش‌بینی شد. به‌منظور کوچک مقیاس نمودن مقادیر پیش‌بینی شده، از روش ریزمقیاس نمایی آماری SDSM5.2 استفاده شد. سپس عملکرد مدل CanESM5 برای شبیه‌سازی توسط سنجه‌های آماری مناسب مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج شبیه‌سازی CanESM5 نشان داد که برای پیش‌بینی دمای حداقل و حداکثر در مقایسه با بارندگی، خطای کمتر و دقت بالاتری وجود دارد. طبق یافته‌های پژوهش حاضر پیش‌بینی می‌شود ایستگاه مورد مطالعه در مقایسه با دوره پایه برای کلیه سناریوهای انتشار شاهد افزایش بارش آتی تا 5/6 درصد در سناریوهای خوش‌بینانه و کاهش بارش تا 16 درصد در سناریو بدبینانه در طول سال خواهد بود. به‌طورکلی در آینده میانگین حداکثر دمای زمستان در سناریوی بینابینی و بدبینانه افزایش چشمگیری نشان می‌دهد که این میزان افزایش در آینده دور در کلیه فصول سال نیز به وضوح دیده می‌شود. همچنین دامنه تغییرات دمای حداکثر در آینده دور نسبت به آینده نزدیک نوسانات بیشتری را تجربه و همچنین کاهش اندکی در میانگین حداقل دمای سالانه در آینده نزدیک و افزایش آن در آینده دور اتفاق خواهد افتاد.