معرفی روشهای مختلف نمونهبرداری در مطالعات نقشهبرداری رقومی خاک
نویسندگان
1 گروه علوم و مهندسی خاک ، دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان
2 عضو هیئت علمی دانشگاه زنجان
3 بخش تشکیل و طبقه بندی خاک، موسسه تحقیقات خاک و آب ایران، کرج، ایران
doi
چکیده
برای جهان پر از دگرگونی، چالشهای بیشماری در نقشهبرداری رقومی خاک وجود دارد. یکی از این چالشها، روش نمونهبرداری است که نقش مهمی در فراهم آوردن اطلاعات مناسب برای نقشهبرداری رقومی خاک و افزایش کارآیی آن ایفا میکند. روش نمونهبرداری کارآمد، با در نظر گرفتن تعداد نمونه، تغییرات مکانی و هزینه، راهی برای شناسایی مجموعهای از مکانهای پراکنده نمونهبرداری در یک فضای جغرافیایی است که پوشش مکانی مناسبی از ویژگیها را همراه داشته باشد. پوشش مکانی مناسب ویژگیها برآورد دقیق پارامترهای رگرسیونی را پشتیبانی و موجب میشود تا میانیابی مکانی مؤثری واقع شود. در ارزیابی خاک، شمار نمونههای جمعآوریشده، بیشتر با محدودیتهای زمان و هزینه روبرو است. همچنین، کمبود جادههای دسترسی، پوشش گیاهی انبوه و زمینهای ناهموار، در بازدید از مناطق خود باعث محدودیتهای بیشتری میشوند. این کمبودها، انگیزه بهکارگیری روشهای نمونهبرداری نیرومندتری را ایجاد میکند تا بتوان تغییرات مکانی خاک و ویژگیهای آن را برای کاهش شمار نمونه، زمان و هزینه مورد نیاز، بهخوبی فراهم کند. بهگونهای که، کیفیت پایانی نقشهها پشتیبانی شود. این مقاله برخی از مهمترین روشهای مختلف نمونهبرداریهای آماری و هندسی که الگوی نمونهبرداری هندسی در یک فضای جغرافیایی را بهینهسازی میکند، بررسی و نقاط قوت و ضعف این روشها را با توجه به پوشش مکانی، سادگی، دقت و کارآیی بیان میکند. نتایج نشان داد که از نظر دقت و کارایی، نمونهبرداری تصادفی طبقهبندیشده بالاترین دقت و صحت را داشته و بهطور گسترده استفاده شده است. نمونهبرداری پوشش مکانی، از نظر پوشش مکانی بهترین روش است. نمونهبرداری تصادفی ساده، نمونهبرداری شبکهای و نمونهبرداری پوشش مکانی، از نظر سادگی در مراحل طراحی و پیادهسازی، سادهترین روشهای نمونهبرداری هستند. در میان روشهای نمونهبرداری مطالعه شده، روش نمونهبرداری مکعب لاتین مشروط، رایجترین روش استفاده و بسیار توصیه شده است و نمونهبرداری تصادفی طبقهبندیشده و نمونهبرداری پوشش مکانی، بهعنوان کارآمدترین روشهایی هستند که الگوی نمونهبرداری را در فضای جغرافیایی بهینهسازی میکنند.
