پایش و پیش‌بینی خشکسالی با استفاده از شاخص خشکسالی هواشناسی SPI براساس گزارش ششم IPCC (مطالعه موردی شهر تهران)

نویسندگان

1 گروه انرژی‌های نو و محیط زیست دانشکده علوم و فنون نوین دانشگاه تهران

2 کارشناسی ارشد، دانشکدگان علوم و فناوری‌های میان‌رشته‌ای ، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

امروزه تغییراقلیم یکی از چالش‌های مهم زیست‌محیطی در قرن 21 شناخته می‌شود گرمایش زمین هم‌‌زمان با کاهش در میزان بارش اثرات تغییراقلیم را شدیدتر کرده است. هدف از انجام این مطالعه پایش و پیش‌بینی خشکسالی با استفاده از شاخص خشکسالی هواشناسی SPI براساس گزارش ششم IPCC می‌باشد. برای انجام پژوهش، برونداد 11 مدل از مدل‌های GCM در دوره پایه (2014-1994) مورد بررسی قرار گرفت. داده‌کاوی توسط نرم‌افزار CMhyd صورت گرفت. به منظور ارزیابی دقت مدل‌های CMIP6 در مقایسه با داده‌های مشاهداتی از معیارهای آماریMSE ، RMSE، MAE و R2 و برای اعتبارسنجی و تصمیم‌گیری در انتخاب مدل از سنجه‌های نش-ساتکلیف و گلینگ گوپتا بهره گرفته شد. پیش‌بینی آینده با استفاده از سناریوهایSSP1-2.6 ، SSP2-4.5، SSP3-7.0 و SSP5-8.5 در بازه زمانی (2043-2023) صورت گرفت. در نهایت 3 مدل EC-Earth3، EC-Earth3-Veg و GFDL-ESM4 به عنوان مدل برتر شناسایی شدند. که بالاترین هم‌پوشانی را با داده‌های مشاهداتی تهران داشتند. برای پیش‌بینی خشکسالی آینده از شاخصSPI بهره گرفته شد. نتایج پژوهش نشان داد در سال‌های آتی به‌جز برخی سال‌ها، بارش‌ها افزایش چشم‌گیری نخواهند داشت. نتایج پیش‌بینی براساس مدل EC-Earth3-Veg در تمام سناریو افزایش بارش در ژانویه (دی) و کاهش بارش‌ها در دسامبر ( آذر) و براساس مدلGFDL-ESM4 افزایش بارش در فوریه (بهمن) براساس سناریوی SSP1-2.6 و کاهش بارش در می (اردیبهشت) براساس تمام سناریوها و افزایش بارش در دسامبر (آذر) براساس تمام سناریوها رخ خواهد داد.