تحلیل فضایی پراکنش خدمات و جمعیت براساس نظریة عدالت اجتماعی (مطالعة موردی نواحی هشت گانة شهر رشت)

نویسندگان

1 دانشگاه مراغه- گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری

2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری،‌ دانشگاه رشت،‌ رشت، ایران

3 دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه فردوسی،‌مشهد، ایران

doi
چکیده

امروزه فضای شهرها به عرصه­ی تضادهای اجتماعی بدل شده­اند و دستیابی به امکانات و منافع بیشتر، جدایی­گزینی اجتماعی- اقتصادی را جایگزین جدایی‌گزینی‌های قومی- نژادی کرده است. بنابراین بحث نابرابری‌های فضایی در شهرها و لزوم برقراری عدالت اجتماعی در برخورداری کلیه­ی شهروندان از خدمات عمومی به یکی از مباحث جدی پیش روی برنامه­ریزان و مدیران شهری تبدیل شده است. هدف از این پژوهش بررسی نحوه توزیع فضایی خدمات عمومی در نواحی هشت گانه شهر رشت و ارتباط آن با پراکنش جمعیت در این نواحی بر اساس عدالت اجتماعی است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی است. از مدل تاپسیس و تحلیل خوشه­ای بمنظور سطح بندی نواحی و از ضریب اسپیرمن برای مقایسه رتبه جمعیت نواحی با رتبه خدمات آن استفاده شده است. با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش، میزان برخورداری نواحی مختلف از خدمات شهری بصورت یکسان نبوده و نواحی کم جمعیت در مقایسه با نواحی پرجمعیت به خدمات بیشتری در داخل محدوده خود دسترسی دارند که این نشان­دهنده ارتباط ضعیف بین توزیع خدمات و جمعیت در میان نواحی می­باشد. بنابراین در زمینه توزیع خدمات عمومی در شهر رشت و در سطح نواحی آن، عدالت دسترسی رعایت نشده است. لذا توجه به این مسئله جهت حل مسائل شهر رشت و فراهم آوردن زمینه‌های توسعة پایدار شهری در این شهر، الزامی ‌می‌باشد.