مقایسه مواد موجود در اسانس سه گیاه Chenopodium botrys L.، Ferulago subvelutina Rech.F. و Rosa gallica L. و بررسی فعالیت ضدمیکروبی آنها بر برخی از باکتری‌های بیماریزا

نویسندگان

1 استادیار گروه زیست شناسی، دانشکده علوم دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال

2 استادیار گروه شیمی، دانشگاه پیام‌نور، مرکز تهران

3 مربی، گروه شیمی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات

4 دانشجوی مقطع کارشناسی رشته شیمی دانشگاه پیام‌نور، مرکز تهران

doi
10.22092/ijmapr.2006.114989
چکیده

اسانس اندام هوایی گیاه Chenopodium botrys L. از خانواده Chenopodiaceae از دو روش تقطیر با آب و روش استخراج با حلال هگزان تهیه شد. از 34 ترکیب، 29 ترکیب با 91.8% کل شناسایی شده در اسانس این گیاه در روش تقطیر با آب آلفا-اویدسمول (15.2%)، اپی‌-آلفا-مورولول (11.0%) و کوبنول (10.2%) و از 19 ترکیب، 14 ترکیب با 91.0% کل شناسایی شده در روش استخراج با هگزان آلفا- کنوپودیول استات (35.0%) و اویدسما–11 و 3- دی‌ان–6-آلفا–ال (18.92%) بیشترین درصد را دربرداشتند. اسانس اندام هوایی گیاه Ferulago subvelutina Rech.F. از خانواده Apiaceae با روش تقطیر با آب تهیه شد و از 39 ترکیب، 36 ترکیب با 98.3% کل شناسایی شده لیمونن (27.0%)، آلفا–فلاندرن (23.1%) و آلفا–پینن (13.3%) بیشترین درصد  را به خود اختصاص داده بودند. اسانس گل گیاه Rosa gallica L. از خانواده Rosaceae از روش استخراج با حلال‌هگزان تهیه شد و از 13 ترکیب، 12 ترکیب با 98.0% کل شناسایی گردید. نونادیسن (23.7%)، ایزوپروپیل تیگلات (17.5%)، 2-متیل-4-هپتان (14.8%) و نرمال–نونان (11.8%) بیشترین درصد را دارا بودند. اسانس گیاهان مورد بررسی همچنین از نظر فعالیت ضدمیکروبی برعلیه باکتری‌های گرم مثبت و گرم منفی، 3 گونه از جنس Staphylococcus spp.، Shigella flexneri، Salmonella typhi و Escherichia coli بررسی شدند.  نتایج نشان داد که اسانس گیاه Chenopodium botrys L. بر روی همه باکتری­های مورد بررسی اثر مهاری دارد. اسانس گیاه Ferulago subvelutina Rech.F. فعالیت بازدارندگی بر روی Staphylococcus aureusو باکتری­های گرم منفی نشان داد. اسانس گیاه Rosa gallica L. بر روی باکتری­های Staphylococcus saprophyticus ، Shigella flexneri  و Salmonella typhi اثر بازدارندگی دارد.