بررسی عملکرد محصول و بهره‌وری آب، عملکرد روغن و میزان اسیدهای چرب گیاه دارویی خارمریم در پاسخ به تیمارهای آبیاری و کودهای زیستی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه

2 محقق، مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 دانشیار گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه

4 دانشیار گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه

doi
چکیده

به‌منظور بررسی اثر رژیم آبیاری و کودهای زیستی در عملکرد محصول و شاخص بهره‌وری آب (WP)، میزان اسیدهای چرب اشباع و غیراشباع و عملکرد روغن خارمریم، آزمایشی به‌صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 10 تیمار و سه تکرار در سال 1396-1395 در شهرستان میاندوآب واقع در جنوب استان آذربایجان‌غربی انجام شد. عامل اصلی رژیم آبیاری (آبیاری کامل و عدم آبیاری) و عامل فرعی پنج سطح کود زیستی (شاهد، نیتروژنه (N)، فسفاته (P)، پتاسه (K) و کامل (NPK)) بودند. با توجه به نتایج به‌دست آمده، مقایسه میانگین اثر متقابل نشان داد که حداکثر عملکرد دانه و حداکثر عملکرد بیولوژیک گیاه خارمریم به‌ترتیب برای تیمارهای P و NPK در شرایط آبیاری کامل مشاهده گردید. در میان تیمارهای کود زیستی نیز تیمار P حداکثر 4/27 درصد و تیمار عدم مصرف کود زیستی حداقل مقدار روغن 5/25 درصد را به‌خود اختصاص دادند. طبق نتایج، عملکرد روغن خارمریم تحت تأثیر شرایط محیطی و رشدی می‌باشد؛ به‌طوری‌که در شرایط آبیاری کامل عملکرد روغن (2/5 گرم در بوته و 7/255 کیلوگرم در هکتار) بیشتر از شرایط عدم آبیاری (5/3 گرم در بوته و 4/171 کیلوگرم در هکتار) به‌دست آمد. با توجه به نتایج به‌دست آمده، حداکثر شاخص WP در تیمار آبیاری کامل مربوط به P و NPK می‌باشد. همچنین در تیمار بدون آبیاری، حداکثر شاخص WP مربوط به NPK با مقدار 19/1 کیلوگرم بر مترمکعب حاصل گردید.