جنایت اکوساید؛ گذشته، حال و آینده

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه شهید بهشتی

2 حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکدة حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22054/jclr.2020.40615.1877
چکیده

اندیشة جرم‌انگاری اکوساید به عنوان یک جنایت بین‌المللی، برای نخستین بار در دهة 1970 م. مطرح گردید. با این وجود، این ایدة سبز به دلیل مخالفت برخی دولت‌های قدرتمند، مقاومت شرکت‌های تجاری بزرگ و چربش گفتمان توسعة اقتصادی بر گفتمان حقوق محیط زیست، نتوانست در قالب یک هنجار کیفری بین‌المللی درآید. در زمان تدوین اساسنامة دادگاه کیفری بین‌المللی (1998) نیز تنها «اکوسایدِ جنگی»، آن نیز به عنوان یکی از مصادیق جنایات جنگی، جرم‌انگاری گردید؛ که همان نیز با شرایط و محدودیّت‌های بسیاری همراه شد، به گونه‌ای که در عمل، تعقیب و محاکمة مرتکبین اکوساید تقریباً ناممکن گشته است. پیامد این امر بی‌کیفری مرتکبین اکوساید در سراسر جهان و استمرار نابودی تدریجی کرة زمین و منابع حیاتی آن است. به منظور پایان دادن به این بی‌کیفرمانی زیست‌محیطی، ضروری است که جامعة بین‌المللی اقدام به جرم‌انگاری مستقلِ اکوساید (در زمان صلح) به عنوان شدیدترین و مهم‌ترین جرم زیست‌محیطی نموده و رسیدگی به این جنایت را در صلاحیّت دادگاه کیفری بین‌المللی قرار دهد.