اثر بیوچار و کیفیت آب آبیاری بر عملکرد و بهره‌وری آب ذرت

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد گروه مهندسی آب، دانشکده فناوری کشاورزی (ابوریحان)، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران،

2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده فناوری کشاورزی (ابوریحان)، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
چکیده

آب‌های نامتعارف، مطمئن‌ترین منابع آبی هستند که در شرایط کمبود، وضعیت نامناسب اقلیمی و بحران‌ها در دسترس می‌باشند. همچنین با توجه قرارگیری کشور ایران در موقعیت جغرافیایی خشک و نیمه‌خشک، باید از هرگونه تلفات تبخیری آب جلوگیری کرد. به همین دلیل، این پژوهش با هدف بررسی تأثیر بیوچار و پساب تصفیه‌شده بر عملکرد و بهره‌وری آب بر اساس وزن تر، خشک و دانه ذرت انجام شد. بنابراین آزمایشی به صورت فاکتوریل بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی در گلدان‌های استونه‌ای به ارتفاع 60 و قطر ۳۰ سانتی‌متر و در هوای آزاد در شهرستان قم در سال زراعی 1402-1401 انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل سه نوع آب با کیفیت مناسب (چاه) (I1)، پساب تصفیه‌شده (I2) و اختلاط آب و پساب تصفیه‌شده با نسبت یکسان (I3) و سه سطح بیوچار (تهیه‌شده از مواد سلولزی چوب‌های جنگلی) شامل 10 درصد حجمی گلدان‌ها (B1)، 5 درصد حجمی گلدان‌ها (B2) و عدم استفاده از بیوچار (B3) بود. نتایج نشان داد که اثر متقابل کیفیت آب و کاربرد سطوح مختلف بیوچار بر شاخص برداشت، بهره‌وری آب بر اساس وزن تر، خشک و دانه ذرت در سطح احتمال 1 درصد و عمکلرد دانه در سطح احتمال 5 درصد معنی‌دار شد.بیشترین مقدار صفات شاخص برداشت، بهره‌وری آب بر اساس وزن تر، خشک و دانه ذرت به ترتیب 0/53، 2/04 کیلوگرم بر مترمکعب، 0/49 کیلوگرم بر مترمکعب و 0/19 کیلوگرم بر مترمکعب و همچنین عملکرد دانه 371/81 گرم از تیمار B1I1 به دست آمد. صفات فوق نسبت به حداقل‌ترین تیمارها، به ترتیب 43/2، 28/3، 44/1 و 35/8 درصد و عملکرد دانه 36/1 درصد افزایش داشت. نتایج کلی حاکی از آن بود که در شرایط ثابت کیفیت آب، بیوچار می‌تواند با حفظ مواد مغذی و رطوبت در خاک، افزایش عملکرد، شاخص برداشت و بهره‌وری آب ذرت را تضمین کند.