فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پتاسیم نقش مهمی در افزایش عملکرد و ویژگی‌های کیفی توتون از جمله به‌سوزی برگ آن دارد. به‌منظور ارزیابی تعدادی از عصاره‌گیرهای معمول در استخراج پتاسیم قابل‌جذب گیاه توتون در خاک‌های شمال‌غرب ایران، آزمایش گلخانه‌ای در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در 26 نمونه خاک منطقه توتون‌کاری شمال‌غرب ایران با سه تکرار انجام گرفت. در پژوهش حاضر، 14 عصاره‌گیر مورد ارزیابی شامل استات ‌آمونیم یک مولار، استات ‌سدیم  یک مولار، کلرید ‌سدیم یک مولار، مهلیچ یک و سه، کلرید ‌باریم 1/0 مولار، کلرید کلسیم 01/0 مولار، اسید ‌نیتریک 1/0 مولار، اسید ‌نیتریک 01/0 مولار، تترا فنیل ‌بوران‌ سدیم با زمان پنج دقیقه و چهار ساعت، بی‌کربنات‌آمونیوم-دی‌تی‌پی‌ای و آب مقطر برای استخراج پتاسیم قابل‌جذب خاک بود. رابطه پتاسیم عصاره‌گیری شده بین عصاره‌گیرها مثبت و در سطح یک درصد معنی‌دار بود. طبق نتایج، بیش‌ترین ضرایب همبستگی عملکرد وزن خشک برگ با عصاره‌گیر استات‌آمونیوم یک مولار و اسیدنیتریک 1/0 مولار و تترافنیل‌بوران‌سدیم زمان چهار ساعت به‌ترتیب با مقدار 88/0، 87/0 و 85/0 به دست آمد و در خاک‌های با نسبت پتاسیم (استخراج با استات‌آمونیوم یک مولار) به درصد رس کم‌تر از نه، ضرایب همبستگی بین صفات کمّی توتون و انواع عصاره‌گیرها به‌ویژه عصاره‌گیرهای مبتنی بر استخراج پتاسیم تبادلی کاهش یافت. با توجه به بالا بودن ضرایب همبستگی عصاره‌گیرهای استات‌آمونیوم یک مولار و اسیدنیتریک 1/0 مولار با عملکرد برگ (به‌ترتیب با ضریب همبستگی 88/0 و 87/0)، غلظت پتاسیم برگ (به‌ترتیب با ضریب همبستگی 94/0 و 93/0) و مقدار جذب پتاسیم در برگ (به‌ترتیب با ضریب همبستگی 96/0 و 94/0) و هم‌چنین سادگی و اقتصادی بودن آن‌ها، این دو عصاره‌گیر به‌عنوان مناسب‌ترین عصاره‌گیرها تشخیص داده شدند.