ارزیابی مدل AquaCrop در شبیه‌سازی عملکرد گیاه کینوا در شرایط تنش شوری و کم‌آبی (در شرایط آب و هوایی اهواز)

نویسندگان

1 استاد گروه آبیاری وزهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز.

2 گروه آموزشی آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز

3 گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، خوزستان، ایران

doi
چکیده

مدل AquaCrop یکی از مدل‌های کاربردی بوده که به‌منظور شبیه‌سازی تغییرات عملکرد در مدیریت‌های مختلف آب‌وخاک به‌کار گرفته می‌شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر متقابل تنش‌های شوری و ‌آبی و استفاده از زه‌آب کشاورزی برای آب آبیاری گیاه کینوا و شبیه‌سازی عملکرد آن با مدل AquaCrop طی سال های 1401 و 1402 در در مزرعه آزمایشی دانشکده مهندسی آب و محیط‌زیست دانشگاه شهید چمران اهواز انجام شد. آزمایش در قالب طرح کرت‌های خردشده با طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمار اصلی تنش شوری شامل سطوح شوری 2، 10، 15 و 20 دسی‌زیمنس بر متر و تیمار فرعی تنش آبی شامل سطوح آبیاری کامل، آبیاری 80 و 60 درصد نیاز آبی گیاه بودنتایج نشان داد بیشترین و کمترین میزان عملکرد دانه به‌ترتیب در فصل پاییز و 45/5 و 8/1 و در فصل بهار 87/3 و 73/0 تن در هکتار به‌طور مشابه در تیمار S1I1 (شوری 2 دسی‌زیمنس بر متر و آبیاری کامل) و S4I3 (شوری 20 دسی‌زیمنس بر متر و 60 درصد نیاز آبی گیاه)به‌دست آمد. بررسی نتایج آماری نشان داد که مدل Aquacrop در مرحله واسنجی با مقادیر NRMSE کمتر از 2/0 دارای دقت قابل قبولی در شبیه‌سازی عملکرد کینوا بود. شاخص‌‌های آماری EF، R2 و d در مرحله صحت‌سنجی(70/0، 88/0 و 97/0 در فصل پاییز و 74/0، 85/0 و 97/0 در فصل بهار) مدل با مقادیر نزدیک به یک بیانگر دقت مناسب مدل در شبیه‌سازی مقدار عملکرد دانه بود؛ اما دقت مدل در شبیه‌سازی عملکرد دانه در فصل پاییز در مرحله صحت‌سنجی با مقادیر NRMSE، EF، R2 و d به ترتیب برابر 18/0، 75/0، 74/0 و 83/0 کمتر از دقت مدل در شبیه‌سازی عملکرد دانه در فصل بهار بود. به‌طورکلی می‌توان این‌چنین نتیجه گرفت که مدل AquaCrop دقت قابل قبولی در شبیه‌سازی عملکرد کینوا در شرایط تنش شوری و تنش ‌آبی دارد.